ไวรัสตับอักเสบซี: โรคติดต่อทางเลือด การตรวจ และการรักษาให้หาย

ไวรัสตับอักเสบซี (HCV) เป็นการติดเชื้อทางเลือดเป็นหลัก ไม่ควรเรียกว่าเป็น STI ทั่วไปหรือบอกว่าติดต่อ “เหมือน HIV” ทุกด้าน การติดต่อทางเพศเกิดขึ้นได้ โดยมีความเสี่ยงมากขึ้นเมื่อมีเลือด การบาดเจ็บของเยื่อบุ มี STI ร่วม หรือในเครือข่ายบางกลุ่ม

ช่องทางสำคัญ

• การใช้เข็ม กระบอก หรืออุปกรณ์เตรียมยาร่วมกัน
• อุปกรณ์สัก เจาะ หรือหัตถการที่ไม่ปลอดเชื้อ
• เลือดหรือผลิตภัณฑ์เลือดในสถานที่/ช่วงเวลาที่ไม่มีการคัดกรองเพียงพอ
• การถ่ายทอดระหว่างตั้งครรภ์หรือคลอดในบางราย

ตรวจการติดเชื้อปัจจุบัน ไม่ดู anti-HCV อย่างเดียว

โดยทั่วไปเริ่มด้วยแอนติบอดี HCV แล้วตรวจ HCV RNA เมื่อผลบวกเพื่อยืนยันว่ามีเชื้ออยู่ตอนนี้ ผลแอนติบอดีอาจยังบวกหลังหายแล้ว ผู้ที่เพิ่งสัมผัสเลือดอาจต้องตรวจ RNA หรือทดสอบซ้ำแม้แอนติบอดีลบ ไม่รอมีอาการตาเหลืองก่อนตรวจ

การรักษา

ยาต้านไวรัสออกฤทธิ์ตรงแบบรับประทานรักษา HCV ให้หายได้มากกว่า 95% ในคนส่วนใหญ่ โดยหลายสูตรใช้ประมาณ 8–12 สัปดาห์ แพทย์จะเลือกตามการทำงานของตับ ไต ยาอื่น และประวัติรักษา การหายแล้วไม่ได้ทำให้มีภูมิคุ้มกัน จึงติดซ้ำได้

การป้องกัน

ไม่มีวัคซีน HCV ใช้อุปกรณ์ฉีดและของมีคมปลอดเชื้อ ไม่ใช้มีดโกนหรือแปรงสีฟันที่อาจมีเลือดร่วมกัน และใช้ถุงยางเมื่อมีโอกาสสัมผัสเลือดหรือมีความเสี่ยงทางเพศสูง ผู้มี HCV ควรประเมินวัคซีนไวรัสตับอักเสบเอและบีหากยังไม่มีภูมิ