แผลริมอ่อน โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อันตรายแค่ไหน และรักษาอย่างไร

Chancre กับ chancroid หมายถึงแผลริมอ่อนเหมือนกันไหม?

ไม่เหมือนกัน Chancre ใช้เรียกแผลระยะแรกของซิฟิลิส ส่วน chancroid คือโรคแผลริมอ่อนจาก H. ducreyi ไม่ควรใช้ความเจ็บหรือไม่เจ็บเพียงอย่างเดียวแยกโรค

เป็นแผลที่แคม อัณฑะ หรือปากช่องคลอด ซื้อยาทาอะไรดี?

ควรตรวจหาสาเหตุก่อน ไม่ใช้กรดกัดผิว สเตียรอยด์ หรือยาของคนอื่นแทนการตรวจ งดสัมผัสทางเพศบริเวณแผลและไม่แกะเกา หากปวดมาก บวมลาม มีไข้ หรือปัสสาวะลำบาก ควรประเมินโดยเร็ว

รักษาแผลริมอ่อนแล้วต้องตรวจซ้ำหรือให้คู่นอนตรวจไหม?

ควรกลับตามนัดเพื่อดูการตอบสนองและทบทวนผลตรวจโรคอื่น คู่นอนอาจต้องรับการประเมินและรักษาแม้ไม่มีอาการ ให้แจ้งช่วงเวลาสัมผัสแก่ผู้รักษา และทำตามคำแนะนำเรื่องการกลับไปมีเพศสัมพันธ์

แหล่งข้อมูลสำหรับคำตอบเหล่านี้

• CDC: Genital, anal and perianal ulcers
• CDC: Chancroid
• CDC: Syphilis

แผลริมอ่อน (Chancroid) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทั้งเพศชาย และเพศหญิง ความพบบ่อยของโรคแตกต่างกันตามพื้นที่และช่วงเวลา โรคแผลริมอ่อน เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ที่ส่งผลให้ร่างกายของผู้ที่ติดเชื้อเกิดแผลบริเวณอวัยวะเพศ แผลมักมีลักษณะเป็นแผลเปื่อย และสามารถพบได้บริเวณรอบๆ หรือบนอวัยวะเพศ บางครั้งผู้ป่วยอาจมีอาการต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบโตผิดปกติร่วมด้วย หากไม่ได้รับการรักษาอาจทำให้เกิดความเจ็บปวดอย่างรุนแรง ความเข้าใจเกี่ยวกับอาการ สาเหตุของโรคแผลริมอ่อน การรักษาที่มีอยู่ และวิธีการป้องกันเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาสุขภาพทางเพศ และลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อ ในคู่มือฉบับสมบูรณ์นี้ เราจะเจาะลึกทุกแง่มุมของ โรคแผลริมอ่อน

อาการของแผลริมอ่อนเป็นอย่างไร​

อาการของแผลริมอ่อน มักเกิดขึ้นภายใน 3-10 วันหลังจากสัมผัสกับเชื้อโรค อาการที่พบบ่อยที่สุดคือ แผลเปิดที่ผิวหนัง มักพบบริเวณอวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก แผลอาจมีอาการปวด บวม และอาจมีหนองไหล นอกจากแผลเปิดแล้ว อาการอื่นๆ ที่อาจพบได้ ได้แก่

• ตกขาวผิดปกติ
• ปัสสาวะแสบขัด
• ปวดเมื่อยตามร่างกาย
• ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบบวม

หากมีอาการเหล่านี้ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย และรับการรักษาที่เหมาะสม ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของอาการของแผลริมอ่อนในแต่ละบริเวณ:

ตรวจ STI ใกล้บ้าน เพื่อดูแลได้เร็ว * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาบริการตรวจ → 01

แผลอวัยวะเพศที่เจ็บปวด

แผลอวัยวะเพศที่เจ็บปวด เป็นอาการที่โดดเด่นของโรคแผลริมอ่อน แผลเหล่านี้มักปรากฏขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์หลังจากสัมผัสกับเชื้อแบคทีเรีย แผลเหล่านี้อาจมีตั้งแต่ขนาดเล็ก และเจ็บปวดไปจนถึงขนาดใหญ่ และเจ็บปวด มักมีขอบไม่สม่ำเสมอ และฐานมีสีเทา หรือเทาอมเหลือง

ต่อมน้ำเหลืองบวมโต

ต่อมน้ำเหลืองที่บวมเป็นอาการหนึ่งของโรคแผลริมอ่อน ต่อมน้ำเหลืองที่บวมเหล่านี้เรียกว่า "ฝีมะม่วง" ซึ่งอาจเจ็บปวด และอ่อนโยนเมื่อสัมผัส การมีฝีมะม่วงเป็นลักษณะเฉพาะที่ช่วยให้แยกแยะโรคแผลริมอ่อน จากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ที่มีอาการคล้ายกัน

รู้สึกเจ็บปวด และไม่สบายตัว

ความเจ็บปวด และความรู้สึกไม่สบายตัวเป็นอาการของโรคแผลริมอ่อน นอกเหนือจากความเจ็บปวดทางกายที่เกิดจากแผล และต่อมน้ำเหลืองบวม แผลริมอ่อนอาจทำให้เกิดความรู้สึกไม่สบายตัวทั่วไป ความรู้สึกไม่สบายตัว และปวดบริเวณอวัยวะเพศ ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของคนๆ หนึ่งอย่างมีนัยสำคัญ

ภาวะแทรกซ้อนของ แผลริมอ่อน ที่อาจเกิดขึ้น

หากไม่ได้รับการรักษา แผลริมอ่อนอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น การเกิดฝีที่อวัยวะเพศ ฝีเหล่านี้อาจต้องระบายออกและอาจทำให้เกิดแผลเป็นได้ นอกจากนี้ แผลริมอ่อนยังเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อและแพร่เชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ เช่น HIV ซิฟิลิส หนองในแท้ เป็นต้น

แผลริมอ่อนในเพศชาย และเพศหญิง

แผลริมอ่อนเป็นการติดเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งหมายความว่าสามารถแพร่เชื้อได้ผ่านการสัมผัสกับแผลเปิดของผู้ป่วย การป้องกันการติดเชื้อทำได้โดยการสวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ซึ่งอาการของโรคแผลริมอ่อนในเพศชาย และเพศหญิงมีอาการแตกต่างกันเล็กน้อย ได้แก่

แผลริมอ่อนในเพศชาย	แผลริมอ่อนในเพศหญิง
มีตุ่มแดงเล็กๆ เกิดขึ้นบริเวณอวัยวะเพศ ใต้หนังหุ้มปลายองคชาต หรือถุงอัณฑะ	มีตุ่มแดงเล็กๆ เกิดขึ้นบริเวณอวัยวะเพศ แคมเล็ก ต้นขา ขาหนีบ ปากช่องคลอด และมีจํานวนมากกว่าเพศชาย
แผลอาจลุกลามเป็นแผลเปื่อยได้ภายใน 1-2 วัน มีอาการเจ็บหรือแสบร้อนบริเวณที่เกิดแผล	อาจไม่แสดงอาการของโรคริมอ่อนอย่างชัดเจน มีอาการเจ็บปวดน้อยกว่าเพศชาย

 

สาเหตุของโรค แผลริมอ่อน

โรคแผลริมอ่อนเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย แกรมลบ ที่มีชื่อว่า ฮีโมฟิลุส ดูเครย์ (Haemophilus Ducreyi) โดยที่เชื้อแบคทีเรียนี้สามารถติดต่อกันได้ง่าย และสามารถแพร่เชื้อทางเพศสัมพันธ์กับคนที่ติดเชื้อ ซึ่งเชื้อแบคทีเรียจะเข้าสู่ร่างกายผ่านรอยแตกของผิวหนัง หรือเยื่อบุผิวขนาดเล็กในบริเวณอวัยวะเพศ สามารถเข้าสู่ร่างกายได้จากการสัมผัสของเหลวจากผู้ที่มี เชื้อแผลริมอ่อน โดยตรง และเข้าสู่ร่างกายผ่านการมีเพศสัมพันธ์ ผิวหนังที่มีบาดแผล หรือเยื่อบุต่างๆ ซึ่งเชื้อแบคทีเรียชนิดนี้ จะสร้างสารพิษที่ทำให้เกิดแผลบริเวณอวัยวะเพศ และบริเวณโดยรอบ

ช่องทางการแพร่เชื้อ

แผลริมอ่อนสามารถติดต่อได้ทางการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่สวมถุงยางอนามัยทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือช่องปากกับคู่นอนที่ติดเชื้อเป็นหลัก การใช้วิธีป้องกัน เช่น ถุงยางอนามัยสามารถลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อได้แต่ไม่ได้ให้การป้องกันที่สมบูรณ์ เนื่องจากแผลริมอ่อนสามารถเกิดขึ้นได้ในบริเวณที่ถุงยางอนามัยครอบคลุมไม่ถึง มีหลายปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อแผลริมอ่อน รวมถึงการมีคู่นอนหลายคน การมีเพศสัมพันธ์โดยไม่มีการป้องกัน และมีประวัติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ที่ติดเชื้อ HIV อาจมีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นโรคแผลริมอ่อน

มีความเสี่ยงหรืออาการ? ตรวจ STI ได้ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ หาสถานที่ตรวจ → 02

การวินิจฉัย และการตรวจ แผลริมอ่อน

ในการวินิจฉัยโรคแผลริมอ่อนแพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติ การตรวจร่างกายทั่วไป การตรวจแผลที่คาดว่าเป็นโรคแผลริมอ่อนอย่างละเอียด จากนั้นแพทย์จะทำการเก็บตัวอย่างของเหลวจากบริเวณแผลของผู้ป่วย เพื่อทำการตรวจวิเคราะห์หาเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรค โดยวิธีที่ได้ประสิทธิภาพ และได้รับความนิยม คือการย้อมเชื้อจากน้ำหนองบริเวณแผล และวิธีการตรวจ PCR (Polymerase chain reaction) โดยแบ่งออกเป็น

การประเมิน แผลริมอ่อน ทางคลินิก

แพทย์สามารถวินิจฉัยแผลริมอ่อน โดยการตรวจร่างกาย และประเมินอาการที่มีลักษณะเฉพาะ ได้แก่ แผลที่อวัยวะเพศที่เจ็บปวด และต่อมน้ำเหลืองบวม การมีฝีมะม่วง และการไม่มีสาเหตุที่เป็นไปได้อื่นๆ ของแผลที่อวัยวะเพศเป็นเบาะแสการวินิจฉัยที่สำคัญ

การตรวจในห้องปฏิบัติการ

เพื่อยืนยันการวินิจฉัย และแยกแยะโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ แพทย์อาจเก็บตัวอย่างจากแผลเพื่อทำการตรวจในห้องปฏิบัติการ สิ่งนี้อาจเกี่ยวข้องกับ Swab หรือการเพาะเลี้ยงตัวอย่างเนื้อเยื่อจากแผล นอกจากนี้ อาจมีการตรวจเลือดเพื่อตรวจสอบหาการปรากฏตัวของแอนติบอดีต่อแบคทีเรียน Haemophilus Ducreyi ด้วย

วิธีการรักษาโรคแผลริมอ่อน

แพทย์เลือกยาปฏิชีวนะตามการวินิจฉัย สุขภาพ การตั้งครรภ์ และแนวทางในพื้นที่ ไม่ควรซื้อยาทาหรือเลือกสูตรยาจากรีวิว ผู้มีต่อมน้ำเหลืองเป็นหนองอาจต้องทำหัตถการเพิ่มเติม ควรติดตามผลภายในช่วงที่แพทย์นัด หากไม่ดีขึ้นต้องประเมินโรคอื่นหรือการติดเชื้อร่วม

ภาวะแทรกซ้อนของแผลริมอ่อน

• เสี่ยงเกิดรอยทะลุของท่อปัสสาวะ หรือ Urethral Fistula (ช่องโหว่ระหว่างทางเดินปัสสาวะ)
• เกิดแผลเป็นหรือพังผืดบริเวณหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชาย
• เสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัสอื่นๆ ได้ง่าย
• ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบอาจแตกได้หากไม่ได้รักษาโดยเร็วที่สุด

การป้องกันโรคแผลริมอ่อน

สำหรับโรคแผลริมอ่อนสามารถป้องกันได้ โดยการใช้วิธีเดียวกันกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ดังนี้ การปฏิบัติทางเพศที่ปลอดภัย

• การฝึกมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย โดยใช้ถุงยางอนามัยอย่างสม่ำเสมอ และถูกต้อง สามารถลดความเสี่ยงในการติด เชื้อแผลริมอ่อน และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ได้ การจำกัดจำนวนคู่นอน หลีกเลี่ยงพฤติกรรมการเปลี่ยนคู่นอนบ่อย และการงดพฤติกรรมทางเพศที่มีความเสี่ยงสูงสามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อได้เช่นกัน

การฉีดวัคซีนโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

• ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนสำหรับแผลริมอ่อนโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม การฉีดวัคซีนป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ เช่น ไวรัสเอชพีวี (HPV) และไวรัสตับอักเสบบี (HBV) สามารถลดความเสี่ยงโดยรวมของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และภาวะแทรกซ้อนได้

การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ทุกปี

• การตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำ และก่อนแต่งงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่มีคู่นอนหลายคนหรือมีประวัติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สามารถช่วยตรวจพบแผลริมอ่อน และการติดเชื้ออื่นๆ ได้ตั้งแต่เนิ่นๆ การตรวจพบ และการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ถือเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันภาวะแทรกซ้อน และลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อ

การศึกษา และการตระหนักรู้ถึงการป้องกันโรค

• การให้ความรู้แก่ตนเอง และคู่นอนเกี่ยวกับแผลริมอ่อน อาการ และการแพร่เชื้อสามารถช่วยให้บุคคลมีข้อมูลในการตัดสินใจเกี่ยวกับสุขภาพทางเพศได้ การสื่อสารอย่างเปิดเผยกับคู่นอนเกี่ยวกับสถานะของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และการมีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัยถือเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้คุณทั้งคู่มีสุขภาพที่ดี

การดูแลสุขอนามัยให้สะอาด

• การดูแลอวัยวะเพศให้สะอาดเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันการเกิดโรค และการติดเชื้อต่างๆ สามารถทำได้ด้วย การล้างอวัยวะเพศด้วยน้ำสะอาด และสบู่อ่อนๆ อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เช้า และเย็น ล้างจากด้านหน้าไปด้านหลังเพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคจากทวารหนักแพร่กระจายไปยังช่องคลอดหรืออวัยวะเพศชาย เช็ดให้แห้งด้วยผ้าขนหนูสะอาดหลังล้าง ผู้หญิงควรเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อยๆ โดยเฉพาะในช่วงมีประจำเดือน หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด เพราะอาจทำให้แบคทีเรียที่เป็นประโยชน์ในช่องคลอดหายไป ที่สำคัญควรสวมเสื้อผ้าที่สะอาด และระบายอากาศได้ดี

อ่านบทความที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับโรค แผลริมอ่อน

• เช็กอาการกามโรค รู้เร็ว รักษาหาย
• เพศสัมพันธ์ปลอดภัย เข้าใจความหมาย

การทำความเข้าใจกับแผลริมอ่อน อาการ สาเหตุ ทางเลือกในการรักษา และวิธีการป้องกันเป็นสิ่งสำคัญในการรักษาสุขภาพทางเพศ และลดผลกระทบต่อบุคคล และชุมชน การวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ และการรักษาโรคนี้อย่างทันท่วงทีมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อ การจัดการแผลริมอ่อน และป้องกันภาวะแทรกซ้อน การฝึกมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย การเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำ และรับทราบข้อมูล บุคคลสามารถดำเนินการเชิงรุกเพื่อปกป้องตนเอง และคู่นอนจากเชื้อ แผล ริม อ่อน และการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ได้อย่างแน่นอนครับ

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. CDC: Chancroid—Treatment Guidelines เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. CDC: STI Treatment Guidelines เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
3. CDC: About Sexually Transmitted Infections เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569