โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) คืออะไร

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มีแค่ 10 โรคหรือดูจากอาการแยกโรคได้ไหม?

มีหลายเชื้อเกินกว่ารายการสรุปหนึ่งชุด และอาการแผล ผื่น ตกขาวหรือปัสสาวะแสบอาจเกิดจากหลายสาเหตุ บางคนไม่มีอาการ ต้องตรวจและประเมิน ไม่ใช้จำนวนโรคในบทความเป็นแพ็กเกจวินิจฉัย

ตรวจเลือด STI ครั้งเดียวตรวจคอและทวารหนักครบด้วยหรือไม่?

ไม่จำเป็น การตรวจ HIV หรือซิฟิลิสจากเลือดไม่แทนการตรวจหนองใน/คลามัยเดียจากตำแหน่งสัมผัส เช่น คอ ทวารหนักหรือช่องคลอด ต้องถามรายการเชื้อ ชนิดตัวอย่างและเวลาตรวจที่เหมาะสม

ยาครั้งเดียวรักษา STI ทุกชนิดได้ไหม?

ไม่ได้ ชนิดยา ระยะรักษา การดูแลคู่และการตรวจซ้ำขึ้นกับเชื้อ ตำแหน่ง การตั้งครรภ์และสุขภาพ ไม่ซื้อชุดยาร่วมกันเอง สำหรับ HIV ผู้ที่รักษาและคง viral load ต่ำกว่า 200 copies/mL ไม่ถ่ายทอด HIV ทางเพศสัมพันธ์ตาม U=U แต่ไม่ใช่ป้องกัน STI อื่น

แหล่งข้อมูลสำหรับคำตอบเหล่านี้

• WHO: Sexually transmitted infections
• CDC: STI treatment guidelines
• WHO: HIV and AIDS

มีแบคทีเรีย ไวรัส และปรสิตมากกว่า 30 ชนิดที่ทราบกันว่าถ่ายทอดผ่านการมีเพศสัมพันธ์ เชื้อก่อโรค 8 ชนิดเป็นสาเหตุของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หรือ กามโรค ที่พบบ่อยที่สุด โดย 4 ชนิดสามารถรักษาได้ ได้แก่ ซิฟิลิส หนองในแท้ คลามีเดีย และทริโคโมแนส ส่วนอีก 4 ชนิดเป็นการติดเชื้อไวรัสที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ได้แก่ ไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสเริม (HSV) เอชไอวี และไวรัสเอชพีวี (HPV)

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) คืออะไร?

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) เกิดจากเชื้อโรค (แบคทีเรีย ไวรัส หรือปรสิต) ที่สามารถถ่ายทอดจากคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่งระหว่างการมีเพศสัมพันธ์หรือการสัมผัสที่ใกล้ชิด

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ส่วนใหญ่ถ่ายทอดระหว่างคู่นอนผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก ช่องคลอด (ด้านหน้า) หรือทวารหนักโดยไม่มีการป้องกัน บางโรคสามารถถ่ายทอดผ่านการสัมผัสทางผิวหนัง การใช้ถุงยางอนามัยและอุปกรณ์ป้องกันอื่น ๆ ในการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ปาก และทวารหนักเป็นวิธีที่ดีในการลดโอกาสการแพร่กระจายของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์หลายชนิด

การติดเชื้อเกิดขึ้นเมื่อแบคทีเรีย ไวรัส หรือปรสิตเข้าสู่ร่างกายและเจริญเติบโตอยู่ภายในหรือบนร่างกาย บางโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สามารถรักษาให้หายได้ ในขณะที่บางโรคไม่สามารถรักษาให้หายได้ แต่มีการใช้ยารักษาเพื่อจัดการกับอาการ

ตรวจ STI ให้เหมาะกับความเสี่ยงของคุณ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ดูจุดบริการ → 05

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงในการติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI)?

• คุณไม่ใช้ถุงยางอนามัยหรือแผ่นยางป้องกัน (แผ่นยางบาง ๆ ที่วางบนช่องคลอดหรือทวารหนักระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ทางปาก)
• คุณเปลี่ยนคู่นอนหรือมีคู่นอนมากกว่าหนึ่งคนในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
• คุณหรือคู่ของคุณใช้เข็มฉีดยาร่วมกัน เช่น เข็มหรือหลอดฉีดยา
• คุณหรือคู่นอนของคุณมีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นอยู่แล้ว

แยกเส้นทางตามเชื้อและกิจกรรม ไม่ตามอัตลักษณ์

บางเชื้อถ่ายทอดทางสารคัดหลั่ง บางเชื้อจากสัมผัสแผลหรือผิวหนัง และบางเชื้อทางเลือดหรือช่วงตั้งครรภ์และคลอด ไม่ใช่ทุก STI ถ่ายทอดได้ทุกช่องทาง ผู้มีเพศสัมพันธ์กับคนเพศเดียวกันหรือคนละเพศอาจต้องการการป้องกันตามกิจกรรมจริง ไม่ตัดสินจากอัตลักษณ์หรือการหลั่งเพียงอย่างเดียว

จะรู้ได้อย่างไรว่าคุณติดโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์?

หากคุณสังเกตเห็นอาการข้างต้น หรือหากคุณมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัยหรือแผ่นยางป้องกัน คุณและคู่นอนควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การตรวจอาจรวมถึงการเก็บตัวอย่างปัสสาวะ การป้ายเชื้อ หรือการตรวจเลือด ขึ้นอยู่กับสถานการณ์เฉพาะของคุณ

ยิ่งได้รับการวินิจฉัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เร็วเท่าใด ก็ยิ่งรักษาได้ง่ายขึ้น และยังลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนทางสุขภาพในอนาคตได้

การวินิจฉัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลเกี่ยวกับการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ แพทย์หรือพยาบาลสามารถบอกได้ว่าคุณต้องตรวจอะไรบ้างและวิธีการตรวจเป็นอย่างไร การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เรียกอีกอย่างว่าการคัดกรองโรค

เลือกเชื้อ ตัวอย่างและเวลาตรวจให้ตรงคำถาม

เลือดใช้ตรวจ HIV หรือซิฟิลิสได้ในช่วงเวลาที่เหมาะสม ไม่ใช่ต้องรอซิฟิลิสระยะสุดท้าย ปัสสาวะหรือ swab ใช้ตรวจบางเชื้อที่อวัยวะเพศ คอหรือทวารหนักตามข้อบ่งใช้ ผลตรวจเร็วอาจต้องตรวจซ้ำ และผลคัดกรองบางชนิดต้องยืนยันก่อนวินิจฉัย

ฉันจำเป็นต้องตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์หรือไม่?

หากคุณมีเพศสัมพันธ์ ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลเกี่ยวกับการตรวจหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ประเภทของการตรวจและความถี่ในการตรวจจะขึ้นอยู่กับประวัติทางเพศของคุณและคู่นอน

คุณอาจรู้สึกอายหรือไม่อยากเปิดเผยเรื่องเพศสัมพันธ์ของคุณกับแพทย์หรือพยาบาล แต่การเปิดเผยอย่างตรงไปตรงมาเป็นวิธีเดียวที่แพทย์จะช่วยดูแลคุณได้ ค้นหาว่าคุณควรตรวจโรคใดบ้างและพูดคุยกับแพทย์หรือพยาบาลเกี่ยวกับการตรวจที่เหมาะสมสำหรับคุณ

ตรวจ STI ใกล้บ้าน เพื่อดูแลได้เร็ว * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาบริการตรวจ → 01

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์รักษาอย่างไร?

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์หลายชนิดสามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ ในขณะที่บางชนิดสามารถจัดการได้ด้วยยา

รักษาตามเชื้อ ตำแหน่งและปัจจัยสุขภาพ

ยาปฏิชีวนะใช้กับบางการติดเชื้อแบคทีเรียหรือปรสิต โดยสูตรและระยะไม่เหมือนกันทุกโรค ไม่ใช้คำว่าครั้งเดียวรักษาหายเลือกยาเอง ผู้ตั้งครรภ์ อาการทางตาหรือระบบประสาท และอาการรุนแรงต้องประเมินเฉพาะ

ยาต้านไวรัสช่วยดูแล HIV หรือเริมตามแผน สำหรับ HIV การคง viral load ต่ำกว่า 200 copies/mL ทำให้ไม่ถ่ายทอดทางเพศสัมพันธ์ตาม U=U แต่ไม่ใช่หายขาดหรือป้องกัน STI อื่น ขอแผนดูแลคู่ งดเพศสัมพันธ์และตรวจติดตามตามโรค ไม่ใช้ตาราง 7 วันหรือ 3 เดือนกับทุกการติดเชื้อ

วิธีป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

วิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ คือการงดมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ปาก หรือทวารหนัก

แต่หากคุณมีเพศสัมพันธ์ คุณสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการทำตามขั้นตอนดังต่อไปนี้:

• ฉีดวัคซีน: มีวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV และไวรัสตับอักเสบบี
• ใช้ถุงยางอนามัย: ถุงยางอนามัยเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกัน STIs เนื่องจากการแพร่เชื้อไม่จำเป็นต้องมีการหลั่ง การใส่ถุงยางอนามัยก่อนสัมผัสอวัยวะเพศ ปาก หรือทวารหนักเป็นสิ่งสำคัญ
• ตรวจสุขภาพ: ควรตรวจ STIs ทั้งตัวคุณเองและคู่ของคุณ และพูดคุยถึงผลการตรวจร่วมกันก่อนมีเพศสัมพันธ์
• ซื่อสัตย์ต่อคู่นอนคนเดียว (Monogamous): การมีเพศสัมพันธ์กับคู่คนเดียวและไม่มีเพศสัมพันธ์กับคนอื่นสามารถลดความเสี่ยงได้
• จำกัดจำนวนคู่นอน: ยิ่งคุณมีคู่นอนมากขึ้น ความเสี่ยงในการติดเชื้อ STIs ก็จะเพิ่มขึ้น
• หลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด: การสวนล้างอาจกำจัดแบคทีเรียตามธรรมชาติที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อ
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาเสพติดหรือดื่มสุราเกินขนาด: สิ่งเหล่านี้อาจนำไปสู่พฤติกรรมเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการถูกล่วงละเมิดทางเพศหรือสัมผัสกับ STIs

กามโรค ที่พบได้บ่อย

• หนองใน (Gonorrhoea): เกิดจากแบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae การติดเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้ที่อวัยวะเพศภายนอกหรือภายใน ช่องคลอด ทวารหนัก และตา แบคทีเรียสามารถพบได้ในของเหลวในร่างกาย เช่น น้ำอสุจิ น้ำหล่อลื่นในอวัยวะเพศ น้ำในช่องคลอด และน้ำในทวารหนัก
• หนองในเทียม (Chlamydia): เกิดจากแบคทีเรีย Chlamydia trachomatis การติดเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้ที่อวัยวะเพศภายนอกหรือภายใน ช่องคลอด ทวารหนัก ลำคอ และตา แบคทีเรียสามารถพบได้ในของเหลวในร่างกายเช่นเดียวกับหนองใน
• เริมที่อวัยวะเพศ (Genital herpes): เกิดจากไวรัสเริม Herpes simplex virus (HSV) โดย HSV ชนิดที่ 1 มักเกิดขึ้นบริเวณปาก (แผลริมฝีปาก) และ HSV ชนิดที่ 2 เกิดขึ้นบริเวณอวัยวะเพศ แต่ทั้งสองชนิดสามารถติดเชื้อที่ปากและอวัยวะเพศได้
• หูดหงอนไก่ (Genital warts): เป็นก้อนเล็กๆ ที่เกิดขึ้นบนอวัยวะเพศ มักไม่มีอาการเจ็บปวดและเกิดจากไวรัส Human papilloma virus (HPV)
• ซิฟิลิส (Syphilis): เกิดจากแบคทีเรีย Treponema pallidum การติดเชื้อซิฟิลิสเกิดขึ้นเป็นระยะต่างๆ ได้แก่ ระยะปฐมภูมิ ทุติยภูมิ แฝงระยะแรก และแฝงระยะสุดท้าย ซึ่งแต่ละระยะมีอาการที่แตกต่างกัน
• ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B): เป็นโรคที่เกิดจากไวรัสตับอักเสบบี (HBV) ที่สามารถป้องกันได้ มีตั้งแต่การติดเชื้อที่มีอาการเล็กน้อยเป็นระยะสั้นๆ (เฉียบพลัน) ไปจนถึงการติดเชื้อระยะยาว (เรื้อรัง) ที่อาจนำไปสู่โรคตับหรือมะเร็งตับ
• เชื้อเอชไอวี (HIV): เป็นไวรัสที่ทำลายระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย โดยติดต่อผ่านเลือดและของเหลวในร่างกาย เช่น น้ำอสุจิ น้ำหล่อลื่น น้ำในช่องคลอด น้ำในทวารหนัก และน้ำนมแม่ หากไม่ได้รับการรักษา HIV อาจนำไปสู่โรคเอดส์ (AIDS)

• แบคทีเรียช่องคลอด (Bacterial vaginosis - BV): เป็นความไม่สมดุลของแบคทีเรียที่เกิดขึ้นในช่องคลอด ซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการต่างๆ โรคนี้สามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ
• กระเพาะปัสสาวะอักเสบ (Cystitis): เป็นการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะ โดยมักเกิดจากการติดเชื้อ และพบมากในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
• Giardiasis: การติดเชื้อในลำไส้ที่เกิดจากปรสิต Giardia lamblia ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่เกาะติดกับผนังลำไส้และรบกวนการดูดซึมสารอาหารตามธรรมชาติของร่างกาย
• เชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV): เป็นเชื้อที่แพร่ติดต่อได้ง่ายและสามารถทำให้เกิดมะเร็งหลายชนิดรวมถึงหูดหงอนไก่ เชื้อเอชพีวีมีหลายสายพันธุ์ และบางสายพันธุ์สามารถติดเชื้อในอวัยวะเพศ รวมถึงปากมดลูกได้
• Lymphogranuloma venereum (LGV): โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากแบคทีเรียสายพันธุ์หนึ่งของเชื้อหนองในเทียม การติดเชื้อเกิดขึ้นในระบบน้ำเหลืองบริเวณอวัยวะเพศ
• Molluscum contagiosum: การติดเชื้อที่ผิวหนังจากไวรัสพ็อกซ์ มักเกิดในเด็ก แต่ในผู้ใหญ่สามารถติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้
• โรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease - PID): เป็นการติดเชื้อที่ทางเดินอวัยวะเพศตอนบน รวมถึงมดลูก ท่อนำไข่ และรังไข่ มักเกิดจากการติดเชื้อที่เดินทางขึ้นจากช่องคลอด
• เหาโลน (Pubic lice): ปรสิตที่อาศัยอยู่ในเส้นขนบริเวณอวัยวะเพศ และบางครั้งพบในขนที่ขา รักแร้ คิ้ว หรือขนตา สามารถรักษาได้ด้วยแชมพูเฉพาะ
• หิด (Scabies): การติดเชื้อที่ผิวหนังจากปรสิต Sarcoptes scabiei มักเกิดที่มือ รักแร้ ข้อมือ หัวนม เอว หน้าท้อง อวัยวะเพศ และต้นขา สามารถรักษาได้ด้วยครีมหรือโลชั่น
• Trichomoniasis: โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากปรสิต Trichomonas vaginalis การติดเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้ที่อวัยวะเพศภายนอกหรือภายใน

อ้างอิงจาก

Sexually transmitted infections (STIs)

• who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis)

Sexually transmitted infections

• womenshealth.gov/a-z-topics/sexually-transmitted-infections

Sexually transmitted infections (STIs)

• healthywa.wa.gov.au/Articles/A_E/About-sexually-transmitted-infections-STIs

Sexually transmitted diseases (STDs)

• mayoclinic.org/diseases-conditions/sexually-transmitted-diseases-stds/diagnosis-treatment/drc-20351246

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. CDC: About Sexually Transmitted Infections เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. CDC: STI Treatment Guidelines เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569