โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI): เส้นทางติดต่อ อาการ และการตรวจ
อาการ STI ในผู้หญิงและผู้มีช่องคลอดแบบใดควรตรวจ แยกตกขาว คัน ปวดอุ้งเชิงกรานจากการวินิจฉัย และเลือกตรวจคอหรือทวารหนักตามเหตุสัมผัส
Read in English
สารบัญ
ตกขาวหรือคันในผู้หญิงแปลว่าติด STI แน่นอนหรือไม่?
ไม่แน่นอน อาจมีสาเหตุติดเชื้อหรือไม่ติดเชื้อหลายแบบ ส่วน STI บางชนิดไม่มีอาการ ควรตรวจเมื่อมีอาการหรือเหตุสัมผัส ไม่ใช้กลิ่น สี หรือภาพถ่ายเลือกยาปฏิชีวนะเอง
มีเพศสัมพันธ์ทางปากหรือทวารหนักต้องตรวจเพิ่มจากปัสสาวะไหม?
อาจต้องใช้ swab จากตำแหน่งที่สัมผัสตามเชื้อและข้อบ่งใช้ การตรวจปัสสาวะไม่แทนการตรวจทุกตำแหน่ง และเลือด HIV ไม่แทน STI ทั้งหมด ขอให้ผู้ให้บริการอธิบายว่ารายการใดตรวจอะไร
อาการแบบใดไม่ควรรอคิวตรวจทั่วไป?
ปวดอุ้งเชิงกรานมาก ไข้สูง ปวดอัณฑะเฉียบพลัน ตั้งครรภ์ร่วมกับปวดหรือเลือดออก และอาการทางตาหรือระบบประสาทควรประเมินเร่งด่วน หากมีเหตุอาจสัมผัส HIV ไม่เกิน 72 ชั่วโมงให้ขอประเมิน PEP โดยเร็ว ไม่รอให้มีอาการ
แหล่งข้อมูลสำหรับคำตอบเหล่านี้
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) เป็นกลุ่มการติดเชื้อที่ถ่ายทอดได้ระหว่างกิจกรรมทางเพศ แต่เชื้อแต่ละชนิดมีเส้นทางต่างกัน บางชนิดติดต่อผ่านสารคัดหลั่ง บางชนิดผ่านการสัมผัสผิวหนัง และบางชนิดผ่านเลือด ไม่ควรรวมเลือด น้ำนม น้ำเหลือง หรือน้ำไขสันหลังเป็นรายการเดียวแล้วบอกว่า STI ทุกชนิดติดต่อแบบนั้น
ตัวอย่างเส้นทางการติดต่อ
- หนองในและหนองในเทียม: สารคัดหลั่งระหว่างเพศสัมพันธ์และระหว่างคลอด
- ซิฟิลิส เริม HPV และ mpox: การสัมผัสแผล ผื่น หรือผิวหนัง/เยื่อบุที่มีเชื้อ
- HIV และไวรัสตับอักเสบบี: เพศสัมพันธ์ เลือดหรืออุปกรณ์ฉีดยาร่วมกัน และการถ่ายทอดแม่สู่ลูกในบางบริบท
- ไวรัสตับอักเสบซี: ติดต่อทางเลือดเป็นหลัก การติดต่อทางเพศเกิดได้แต่ความเสี่ยงขึ้นกับบริบท
ทำไมไม่มีอาการก็ยังควรตรวจ?
STI หลายชนิดไม่มีอาการ โดยเฉพาะที่ลำคอหรือทวารหนัก การตรวจควรเลือกตามอวัยวะที่สัมผัส ไม่ใช่ตรวจปัสสาวะอย่างเดียวทุกคน แจ้งผู้ให้บริการเรื่องช่องทางสัมผัสเพื่อเลือกตัวอย่างที่เหมาะสม
อาการที่ควรพบแพทย์
แผล ตุ่ม ผื่น ตกขาวหรือสารคัดหลั่งผิดปกติ ปัสสาวะแสบ เจ็บอุ้งเชิงกราน ปวดอัณฑะ เจ็บทวารหนัก หรือเลือดออกผิดปกติควรได้รับการประเมิน หากปวดรุนแรง ไข้สูง ตั้งครรภ์ หรือมีอาการทางตา/ระบบประสาทให้ขอการดูแลเร่งด่วน
การป้องกัน
ใช้ถุงยางหรือแผ่นยางอนามัย ตรวจตามความเสี่ยง ฉีดวัคซีน HPV และไวรัสตับอักเสบบีเมื่อเข้าเกณฑ์ ไม่ใช้อุปกรณ์ฉีดยาร่วมกัน และให้คู่นอนตรวจ/รักษาตามคำแนะนำ PrEP ป้องกัน HIV แต่ไม่ป้องกัน STI อื่น
แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว
ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล
- CDC: About Sexually Transmitted Infections เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
- CDC: STI Treatment Guidelines เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
