Together we can do much more.โทร 052-005-724
Love Foundationตรวจเอชไอวี · รับเพร็พEN

วันเอดส์โลก 1 ธ.ค. 2569: เข้าถึงอย่างเท่าเทียม มุ่งสู่ยุติเอดส์

วันเอดส์โลก 1 ธันวาคม 2569 ใช้แนวคิด Ending AIDS Starts with Access รู้จัก 3 เรื่องหลัก สถานการณ์เอชไอวีล่าสุด และบริการป้องกัน ตรวจ และรักษาที่รับได้ฟรี

สารบัญ

วันที่ 1 ธันวาคมของทุกปีคือ วันเอดส์โลก (World AIDS Day) ปี 2569 กรมควบคุมโรคกำหนดแนวคิดการรณรงค์ว่า “Ending AIDS Starts with Access: เข้าถึงอย่างเท่าเทียม มุ่งสู่ยุติเอดส์” หมายความว่าการยุติปัญหาเอดส์ต้องเริ่มจากการทำให้ทุกคนเข้าถึงการป้องกัน การตรวจ และการรักษาได้อย่างทั่วถึงและไม่มีอุปสรรค บริการหลักเหล่านี้คนไทยรับได้ฟรีตามสิทธิ ตั้งแต่ถุงยางอนามัย เพร็พ (PrEP) เป๊ป (PEP) การตรวจเอชไอวี ไปจนถึงยาต้านไวรัส

วันเอดส์โลก 2569 มีแนวคิดอะไร

วันเอดส์โลกเป็นวันที่ประเทศต่าง ๆ ร่วมสร้างความเข้าใจเรื่องเอชไอวี ส่งเสริมการป้องกัน การตรวจ และการรักษา และชวนให้อยู่ร่วมกันโดยไม่ตีตราหรือเลือกปฏิบัติ

แนวคิดปีนี้เน้นคำว่า “การเข้าถึง” เพราะการมีบริการอยู่ยังไม่พอ ทุกคนต้องรู้ว่าบริการอยู่ที่ไหน ใช้สิทธิอย่างไร และกล้าไปรับบริการโดยไม่กลัวถูกตัดสิน แนวคิดนี้แบ่งเป็น 3 เรื่องหลัก คือ เข้าถึงการป้องกัน เข้าถึงการตรวจ และเข้าถึงอย่างเท่าเทียม

อ่านความเป็นมาของวันเอดส์โลกและริบบิ้นแดงได้ที่ วันเอดส์โลก และย้อนดูแนวคิดปีก่อนที่ วันเอดส์โลก 2568

สถานการณ์เอชไอวี ปี 2568

ตามข้อมูลในเอกสารแนวคิดการรณรงค์ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค ในปี 2568 ทั่วโลกมีผู้มีชีวิตอยู่ร่วมกับเอชไอวีประมาณ 41 ล้านคน ผู้ติดเชื้อรายใหม่ 1.2 ล้านคน และผู้เสียชีวิตเนื่องจากเอดส์ประมาณ 570,000 คน

ส่วนประเทศไทยคาดว่ามีผู้มีชีวิตอยู่ร่วมกับเอชไอวี 619,563 คน ผู้ติดเชื้อรายใหม่ 7,323 คน และผู้เสียชีวิตเนื่องจากเอดส์ 8,385 คน ตัวเลขเหล่านี้บอกว่ายังต้องขยายบริการให้ทั่วถึง ลดอุปสรรค และเพิ่มโอกาสให้ทุกกลุ่มประชากรเข้าถึงบริการได้

อินโฟกราฟิกสถานการณ์เอชไอวีปี 2568: ทั่วโลกมีผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี 41 ล้านคน ติดเชื้อใหม่ 1.2 ล้านคน เสียชีวิต 570,000 คน ประเทศไทยมีผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี 619,563 คน ติดเชื้อใหม่ 7,323 คน เสียชีวิต 8,385 คน
สถานการณ์เอชไอวีทั่วโลกและในไทย ปี 2568 · กดที่ภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

ประเทศไทยตั้งเป้ายุติปัญหาเอดส์ภายในปี 2573 ภายใต้เป้าหมาย “ไม่ติด ไม่ตาย ไม่ตีตรา” ซึ่งจะสำเร็จได้ด้วยความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม องค์กรชุมชน และภาคีเครือข่าย

1. เข้าถึงการป้องกัน: เลือกได้ ป้องกันได้ อย่างมั่นใจ

การป้องกันเอชไอวีมีหลายวิธี ทุกคนเลือกวิธีที่เหมาะกับตัวเองได้ และใช้ร่วมกันได้

ถุงยางอนามัย

ใช้ทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ กับทุกคน และทุกช่องทาง เลือกขนาดให้พอดี เก็บให้ถูกที่ ใช้และทิ้งให้ถูกวิธี รับฟรีได้ที่โรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล หน่วยบริการสาธารณสุข องค์กรภาคประชาสังคม และร้านขายยาที่ร่วมให้บริการ หรือใช้สิทธิผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตัง อ่านเพิ่ม วิธีใส่ถุงยางอนามัยให้ถูกต้อง และ วิธีเลือกขนาดถุงยาง

เพร็พ (PrEP) ยาป้องกันก่อนสัมผัสเชื้อ

สำหรับคนที่อยากป้องกันเอชไอวีล่วงหน้า รับบริการฟรีได้ที่หน่วยบริการที่ร่วมจัดบริการ PrEP กับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ก่อนเริ่มต้องตรวจเอชไอวีและพูดคุยกับผู้ให้บริการ อ่านเพิ่มที่ คู่มือ PrEP

เป๊ป (PEP) ยาป้องกันหลังสัมผัสเชื้อ

ถ้าเพิ่งมีความเสี่ยง ต้องเริ่มกินยาให้เร็วที่สุด ภายใน 72 ชั่วโมง หลังสัมผัสเชื้อ และกินต่อเนื่องตรงเวลา จนครบ 28 วัน รับบริการฟรีได้ที่โรงพยาบาลรัฐทุกแห่ง ไม่ต้องรอให้มีอาการหรือรอผลตรวจ ให้ไปโรงพยาบาลทันที อ่านเพิ่มที่ คู่มือ PEP

อินโฟกราฟิกบริการเอชไอวีที่รับได้ฟรี: ถุงยางอนามัย เพร็พ เป๊ปภายใน 72 ชั่วโมงกินครบ 28 วัน ตรวจเอชไอวีปีละ 2 ครั้งหรือชุดตรวจด้วยตนเอง และยาต้านไวรัสตามสิทธิ
บริการป้องกัน ตรวจ และรักษาเอชไอวีที่รับได้ฟรีตามสิทธิ · กดที่ภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

2. เข้าถึงการตรวจ: รู้เร็ว รักษาเร็ว

การตรวจเอชไอวีเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลสุขภาพ ช่วยให้รู้สถานะของตัวเองและวางแผนดูแลสุขภาพได้เหมาะสม ถ้าผลตรวจเป็นลบก็ใช้วางแผนการป้องกันต่อ ถ้าผลตรวจพบเชื้อก็เข้าสู่การรักษาได้เร็ว ซึ่งช่วยลดการเสียชีวิตจากเอดส์

ตรวจเอชไอวีฟรี ปีละ 2 ครั้ง

คนไทยทุกคนมีสิทธิตรวจเอชไอวีฟรีปีละ 2 ครั้ง ที่โรงพยาบาลที่ขึ้นทะเบียนกับ สปสช. ทั่วประเทศ หรือขอรับชุดตรวจเอชไอวีด้วยตนเองฟรีผ่านหน่วยบริการที่ขึ้นทะเบียนกับ สปสช. หน่วยบริการภาคประชาสังคม แอปพลิเคชันเป๋าตัง หรือ LINE @standbyyou ถ้าผลชุดตรวจด้วยตนเองมีปฏิกิริยา (reactive) ต้องไปตรวจยืนยันที่สถานพยาบาลเสมอ อ่านเรื่อง ระยะเวลาที่ตรวจยังไม่พบเชื้อ (window period) ก่อนเลือกวันตรวจ

รักษาด้วยยาต้านไวรัส

ผู้ที่ตรวจพบเชื้อควรเริ่มรักษาโดยเร็วและกินยาต่อเนื่อง เพื่อควบคุมปริมาณไวรัสและมีคุณภาพชีวิตที่ดี รับบริการฟรีที่โรงพยาบาลตามสิทธิการรักษา เมื่อรักษาจนตรวจไม่พบไวรัสในเลือดอย่างต่อเนื่อง จะไม่ส่งต่อเชื้อทางเพศสัมพันธ์ อ่านเพิ่มที่ U=U ตรวจไม่พบ เท่ากับ ไม่แพร่เชื้อ

3. เข้าถึงอย่างเท่าเทียม: เริ่มต้นที่เคารพสิทธิ

หลายคนไม่ไปตรวจหรือไม่ไปรับยา ไม่ใช่เพราะไม่มีบริการ แต่เพราะกลัวถูกตัดสินหรือกลัวคนอื่นรู้ การลดการตีตราและเลือกปฏิบัติจึงเป็นส่วนสำคัญของการเข้าถึง

  • บริการที่เป็นมิตร ไม่ตัดสินหรือตำหนิ รับฟังและให้คำปรึกษาโดยไม่มีอคติ เพื่อให้ผู้รับบริการกล้าถามและพูดคุยเรื่องสุขภาพ
  • เคารพสิทธิและความเป็นส่วนตัว รักษาความลับ และไม่เปิดเผยสถานะเอชไอวีของผู้อื่น
  • สร้างความเข้าใจในทุกที่ ทั้งครอบครัว ชุมชน สถานศึกษา สถานประกอบการ และสถานบริการสุขภาพ เพื่อให้ทุกคนรู้สึกได้รับการยอมรับและกล้าไปรับบริการ
อินโฟกราฟิกแนวคิดวันเอดส์โลก 2569 เข้าถึงอย่างเท่าเทียม มุ่งสู่ยุติเอดส์ 3 เรื่องหลัก: เข้าถึงการป้องกัน เข้าถึงการตรวจ และเข้าถึงอย่างเท่าเทียม สู่เป้าหมายไม่ติด ไม่ตาย ไม่ตีตรา
3 เรื่องหลักของแนวคิดวันเอดส์โลก ปี 2569 · กดที่ภาพเพื่อดูขนาดเต็ม

เราทุกคนร่วมรณรงค์วันเอดส์โลกได้อย่างไร

  • ตรวจเอชไอวีตามสิทธิ และชวนคนใกล้ตัวไปตรวจด้วยกัน
  • บอกต่อข้อมูลบริการฟรี เช่น ถุงยางอนามัย PrEP PEP และชุดตรวจด้วยตนเอง
  • ใช้คำที่ไม่ตีตรา เช่น “ผู้มีชีวิตอยู่ร่วมกับเอชไอวี” แทนคำที่ตัดสินผู้อื่น
  • เคารพความลับของคนรอบข้าง และไม่เปิดเผยสถานะเอชไอวีของใคร

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวันเอดส์โลก

วันเอดส์โลกตรงกับวันไหน?

ตรงกับวันที่ 1 ธันวาคมของทุกปี ปี 2569 ตรงกับวันอังคารที่ 1 ธันวาคม 2569

แนวคิดวันเอดส์โลกปี 2569 คืออะไร?

“Ending AIDS Starts with Access: เข้าถึงอย่างเท่าเทียม มุ่งสู่ยุติเอดส์” เน้นให้ทุกคนเข้าถึงการป้องกัน การตรวจ และการรักษาอย่างเท่าเทียม

เพิ่งมีความเสี่ยง ควรทำอย่างไร?

ถ้ายังไม่เกิน 72 ชั่วโมง ให้ไปโรงพยาบาลรัฐเพื่อขอประเมินรับ PEP ทันที ไม่ต้องรอตรวจเลือดหรือรอให้มีอาการ ถ้าเกิน 72 ชั่วโมงแล้ว ยังควรไปตรวจเอชไอวีและ STI ตามช่วงเวลาที่เหมาะสม

ควรทำอะไรต่อ

อยากตรวจเอชไอวี รับ PrEP หรือปรึกษาเรื่องความเสี่ยง ค้นหาคลินิกใกล้คุณ และตรวจสอบสิทธิกับหน่วยบริการก่อนไป หรือสอบถามสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422

บทความนี้เป็นข้อมูลสุขภาพทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีความเสี่ยงต่อเอชไอวีภายใน 72 ชั่วโมงที่ผ่านมา ให้ไปโรงพยาบาลหรือคลินิกทันที

แหล่งข้อมูลและหมายเหตุการเรียบเรียง

เรียบเรียงวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 จากเอกสารแนวคิดการรณรงค์วันเอดส์โลก ปี 2569 ของกองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค ตัวเลขสถานการณ์และสิทธิบริการเป็นไปตามเอกสารดังกล่าว เงื่อนไขบริการอาจเปลี่ยนตามปีงบประมาณ ภาพปกเป็นภาพรณรงค์ของกรมควบคุมโรค

  1. กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค — แนวคิดการรณรงค์วันเอดส์โลก ปี 2569 “Ending AIDS Starts with Access: เข้าถึงอย่างเท่าเทียม มุ่งสู่ยุติเอดส์”
  2. WHO — HIV and AIDS fact sheet
  3. UNAIDS — Global HIV & AIDS statistics fact sheet
  4. CDC — Preventing HIV with PEP
จองตรวจเอชไอวี รับเพร็พ ฟรี