หนองในเทียม (Chlamydia): อาการ การตรวจและรักษา
หนองในเทียมเกิดจาก Chlamydia trachomatis ไม่ใช่เชื้อหนองใน รู้สัญญาณในผู้หญิงและผู้ชาย การตรวจตามตำแหน่ง การรักษาคู่ และการตรวจซ้ำ
Read in English
สารบัญ
หนองในเทียม หรือ Chlamydia เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์จากแบคทีเรีย Chlamydia trachomatis ไม่ใช่เชื้อเดียวกับหนองในแท้ หลายคนไม่มีอาการ จึงอาจส่งต่อเชื้อและเกิดภาวะแทรกซ้อนโดยไม่รู้ตัว การตรวจที่เหมาะกับตำแหน่งสัมผัสเป็นวิธีเดียวที่จะยืนยันได้
หนองในเทียมต่างจากหนองในและ NGU อย่างไร
หนองในเกิดจาก Neisseria gonorrhoeae ส่วนหนองในเทียมในความหมายที่ใช้กันทั่วไปมักหมายถึงคลามัยเดียจาก Chlamydia trachomatis ขณะที่ NGU หรือท่อปัสสาวะอักเสบที่ไม่ใช่หนองในเป็นกลุ่มอาการที่เกิดได้จากคลามัยเดีย เชื้อชนิดอื่น หรือสาเหตุไม่ติดเชื้อ อาการทับซ้อนกันมาก จึงไม่ควรเลือกยาจากสีของหนองหรือความรู้สึกแสบเพียงอย่างเดียว
บางคนติดหนองในและคลามัยเดียพร้อมกัน สถานพยาบาลจึงมักตรวจทั้งสองเชื้อ และอาจตรวจซิฟิลิสกับ HIV ตามประวัติ การบอกว่ามีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือทางปากช่วยให้เลือกตำแหน่งเก็บตัวอย่างได้ครบ
อาการและภาวะแทรกซ้อนที่ไม่ควรรอ
คลามัยเดียที่ไม่ได้รักษาอาจทำให้อุ้งเชิงกรานอักเสบ ตั้งครรภ์นอกมดลูก ปวดอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง หรือมีบุตรยาก ในผู้ชายอาจเกิดหลอดเก็บอสุจิอักเสบและปวดบวมที่อัณฑะได้ หากมีไข้ ปวดท้องน้อยมาก อาเจียน ตั้งครรภ์ ปวดอัณฑะเฉียบพลัน หรือปวดบวมมาก ควรรับการประเมินทันที
ตรวจหนองในเทียมอย่างไร
การตรวจ NAAT เป็นวิธีมาตรฐาน ใช้ปัสสาวะช่วงแรกหรือสารคัดหลั่งจากช่องคลอด/ปากมดลูก และใช้ไม้ swab จากคอหรือทวารหนักเมื่อมีการสัมผัสตำแหน่งนั้น ควรถามวิธีเตรียมตัวของคลินิก เช่น ระยะเวลาที่ไม่ควรปัสสาวะก่อนเก็บตัวอย่าง เพราะรายละเอียดอาจต่างกัน
การตรวจเร็วเกินไปหลังเหตุสัมผัสอาจยังไม่พบเชื้อ และคำแนะนำเรื่องเวลาตรวจขึ้นกับวิธีทดสอบกับอาการ หากมีอาการหรือคู่ได้รับการวินิจฉัย ไม่ควรรอครบ “จำนวนวันจากอินเทอร์เน็ต” ให้ติดต่อคลินิกเพื่อวางแผนตรวจและรักษา
การรักษา คู่นอน และการตรวจซ้ำ
คลามัยเดียรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ แต่สูตรและระยะเวลาขึ้นกับการตั้งครรภ์ ตำแหน่งติดเชื้อ อาการ และโรคร่วม ใช้ยาครบ ไม่แบ่งยาให้ผู้อื่น และไม่ซื้อยากินเอง คู่นอนตามช่วงเวลาที่สถานพยาบาลประเมินควรได้รับการตรวจและรักษาเพื่อลดการติดกลับไปมา
งดเพศสัมพันธ์จนถึงเจ็ดวันหลังยาขนาดครั้งเดียว หรือจนกินยาสูตรหลายวันครบ และจนคู่นอนได้รับการรักษา ควรตรวจซ้ำประมาณสามเดือนหลังรักษาแม้คู่จะรักษาแล้ว เพราะการติดซ้ำพบได้บ่อย ส่วนการตรวจยืนยันการหายมีข้อบ่งชี้เฉพาะ เช่น การตั้งครรภ์ อาการคงอยู่ หรือสงสัยใช้ยาไม่ครบ
ลดโอกาสติดหนองในเทียมซ้ำ
- ใช้ถุงยางภายนอกหรือถุงยางภายในตั้งแต่เริ่มจนจบกิจกรรม และเปลี่ยนชิ้นใหม่เมื่อเปลี่ยนคู่หรือตำแหน่ง
- ใช้ถุงยางหรือแผ่นยางสำหรับออรัลเซ็กส์เมื่อเหมาะสม และล้างหรือหุ้มเซ็กซ์ทอยใหม่ก่อนใช้ร่วมกัน
- ตรวจตามตำแหน่งสัมผัสและความถี่ที่เหมาะกับชีวิต ไม่รอให้อาการเกิด
- คุยเรื่องผลตรวจและการรักษาด้วยภาษาที่ไม่กล่าวโทษ เพราะหลายคนไม่มีอาการและไม่รู้ว่าติดเชื้อ
คำถามที่พบบ่อย
หนองในเทียมมีอาการอะไร?
อาจมีปัสสาวะแสบ ตกขาวหรือของเหลวจากท่อปัสสาวะ เลือดออกผิดปกติ ปวดท้องน้อย ปวดอัณฑะ หรืออาการทวารหนัก แต่คนจำนวนมากไม่มีอาการ
หนองในเทียมกับหนองในเหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกัน หนองในเทียมมักหมายถึงคลามัยเดียจาก Chlamydia trachomatis ส่วนหนองในเกิดจาก Neisseria gonorrhoeae และอาจติดพร้อมกันได้
หนองในเทียมหายเองได้ไหม?
ไม่ควรรอให้หายเอง แม้อาการลดลงเชื้ออาจยังอยู่และก่อภาวะแทรกซ้อนได้ การตรวจและยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมเป็นวิธีรักษา
รักษาแล้วต้องตรวจซ้ำไหม?
แนะนำให้ตรวจซ้ำประมาณสามเดือนเพื่อค้นหาการติดใหม่ ส่วนการตรวจยืนยันการหายทันทีมีข้อบ่งชี้เฉพาะตามการประเมิน
แหล่งข้อมูลหลักที่ใช้ตรวจทาน
