ฝีรอบทวารหนักและฝีคัณฑสูตร: สาเหตุ อาการ และการรักษา

ฝีรอบทวารหนักคือโพรงหนองจากการติดเชื้อใกล้ทวารหนัก ส่วนฝีคัณฑสูตรคือทางเชื่อมผิดปกติระหว่างคลองทวารกับผิวหนัง ซึ่งมักเกิดตามหลังฝีที่ระบายหนองแล้ว ภาวะทั้งสองไม่ใช่โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์โดยตัวมันเอง

เกิดจากอะไร?

สาเหตุที่พบบ่อยคือท่อของต่อมเล็ก ๆ ในคลองทวารอุดตันและติดเชื้อจนเกิดฝี เมื่อหนองระบายออก อาจเหลือทางเชื่อมเป็นฝีคัณฑสูตร สาเหตุอื่นที่พบได้น้อยกว่า ได้แก่ โรคโครห์น การผ่าตัดหรือบาดเจ็บบริเวณนั้น hidradenitis suppurativa วัณโรค และภาวะอื่นที่แพทย์ต้องประเมินเป็นรายบุคคล

เพศสัมพันธ์ทางทวารหนักไม่ได้เป็นสาเหตุหลักของฝีหรือฝีคัณฑสูตร การเสียดสีหรือบาดแผลอาจทำให้อาการเจ็บชัดขึ้น และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์บางชนิดอาจทำให้มีอาการบริเวณเดียวกัน แต่ต้องตรวจแยก ไม่ควรสรุปว่าเป็นสาเหตุของฝีโดยอัตโนมัติ

ค้นหาสถานบริการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาสถานบริการ → 04

อาการที่ควรสังเกต

• ปวดตุบ ๆ บวม แดง หรือมีก้อนใกล้ทวารหนัก
• มีหนอง เลือด หรือกลิ่นผิดปกติไหลจากรูใกล้ทวาร
• ปวดมากขึ้นเมื่อนั่ง ไอ หรือถ่ายอุจจาระ
• ไข้ หนาวสั่น หรือรู้สึกไม่สบาย ซึ่งอาจบ่งถึงการติดเชื้อที่ต้องดูแลเร็ว

ผู้มีเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ ปวดบวมมาก มีไข้ หรืออาการทรุดเร็วควรไปโรงพยาบาลโดยเร็ว อย่าบีบหรือเจาะก้อนเอง

การตรวจ

แพทย์ตรวจบริเวณทวารหนักและอาจตรวจภายในอย่างระมัดระวัง หากสงสัยทางเชื่อมที่ลึกหรือซับซ้อน อาจใช้ ultrasound, MRI หรือ CT ตามกรณี ผู้ที่มีอาการทางเพศสัมพันธ์ควรได้รับการตรวจ STI แยกต่างหากตามตำแหน่งสัมผัส

ตรวจ STI ให้เหมาะกับความเสี่ยงของคุณ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ดูจุดบริการ → 05

การรักษาฝี

ฝีรอบทวารหนักจำนวนมากต้องเปิดและระบายหนองโดยผู้เชี่ยวชาญ ยาปฏิชีวนะไม่ได้ทดแทนการระบายหนองในทุกกรณี และมักเลือกใช้เมื่อมีการติดเชื้อกระจาย ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือข้อบ่งใช้อื่น หลังรักษาควรรักษาแผลให้สะอาด ใช้ยาแก้ปวดตามคำแนะนำ และกลับไปตรวจหากปวด ไข้ หรือหนองเพิ่มขึ้น

การรักษาฝีคัณฑสูตร

ฝีคัณฑสูตรมักไม่หายเองและหลายคนต้องผ่าตัด วิธีรักษาอาจเป็น fistulotomy การใส่ seton หรือวิธีอื่น ขึ้นกับตำแหน่งและความสัมพันธ์กับกล้ามเนื้อหูรูด เป้าหมายคือรักษาทางเชื่อมพร้อมลดความเสี่ยงต่อการกลั้นอุจจาระ จึงต้องวางแผนกับศัลยแพทย์ลำไส้ใหญ่และทวารหนัก ไม่ควรเลือกวิธีจากข้อมูลออนไลน์เพียงอย่างเดียว

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. American Society of Colon and Rectal Surgeons: Abscess and Fistula เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. CDC: About Sexually Transmitted Infections เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569