วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร ในประเทศไทย - รายละเอียดที่ควรรู้

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โรคติดต่อใหม่ ๆ ได้กลายเป็นภัยคุกคามสำคัญต่อสุขภาพของประชากรโลก ไม่ว่าจะเป็นโรคโควิด-19 หรือโรคที่เกิดจากไวรัสชนิดอื่น ๆ การแพร่ระบาดของโรคเหล่านี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนเท่านั้น แต่ยังสร้างความท้าทายต่อระบบสาธารณสุขและเศรษฐกิจในวงกว้าง ในบริบทนี้ การป้องกันและควบคุมโรคฝีดาษวานร ได้กลายเป็นหัวข้อสำคัญที่ได้รับความสนใจในระดับประเทศและระดับโลก โดยเฉพาะเมื่อมีรายงานการระบาดของโรคในหลายพื้นที่ทั่วโลก และประเทศไทยเองก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับความท้าทายนี้ได้ เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม 2567 คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้อนุมัติข้อตกลงในการจัดหา วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร จำนวน 2,220 โดส เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยให้กับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ การตัดสินใจครั้งนี้ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความพร้อมของรัฐบาลไทย ในการรับมือกับโรคติดต่อที่อาจเกิดการแพร่ระบาด แต่ยังแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีมาตรการเชิงรุกเพื่อปกป้องสุขภาพของประชาชนและเจ้าหน้าที่ในสายงานสำคัญ

Mpox คืออะไร? ทำไมต้องฉีด วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร

Mpox หรือที่เรียกว่า โรคฝีดาษวานร (Monkeypox) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Orthopoxvirus ซึ่งเป็นไวรัสเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคฝีดาษ (Smallpox) แม้ว่า Mpox จะไม่รุนแรงเท่า Smallpox แต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการที่รบกวนชีวิตและมีภาวะแทรกซ้อนได้ในบางกรณี โดยมีการติดต่อ ลักษณะของโรค Mpox และกลุ่มที่เสี่ยง ดังนี้: การติดต่อ

• ติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับแผล น้ำเหลือง หรือสารคัดหลั่งของผู้ป่วยฝีดาษวานร
• สัมผัสกับวัตถุที่ปนเปื้อนเชื้อฝีดาษวานร เช่น ผ้าปูที่นอน ผ้าเช็ดตัว หรือเสื้อผ้า
• การหายใจรับละอองฝอยขนาดใหญ่จากผู้มีเชื้อฝีดาษวานรในระยะใกล้
• การสัมผัสใกล้ชิด เช่น การมีเพศสัมพันธ์

อาการ

• อาการเริ่มต้นคล้ายไข้หวัด
• มีไข้ ปวดหัว
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• ต่อมน้ำเหลืองบวม
• หลังจากนั้นจะเกิดผื่นหรือตุ่มหนอง ซึ่งสามารถกระจายทั่วร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณ
  • ใบหน้า
  • มือ เท้า
  • และอวัยวะเพศ

กลุ่มเสี่ยง

• ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีเชื้อฝีดาษวานรโดยไม่ป้องกัน
• ผู้ที่มีประวัติสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยฝีดาษวานร
• บุคลากรทางการแพทย์ ที่ดูแลผู้ป่วย โดยไม่สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม

ทำความรู้จัก PrEP จากคำถามสั้น ๆ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ เริ่มแบบประเมิน → 07

เหตุผลที่ต้องฉีด วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร

การฉีดวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษวานรมีความสำคัญเพราะโรคฝีดาษวานรเป็นโรคติดต่อที่อาจก่อให้เกิดการระบาดในชุมชน โดยเฉพาะในกลุ่มบุคคลที่มีความเสี่ยงสูงและบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการรักษาหรือการปฏิบัติงานในห้องปฏิบัติการเกี่ยวกับเชื้อฝีดาษวานร

• ป้องกันการติดเชื้อและลดการแพร่ระบาด
  • วัคซีน Jynneos ซึ่งเป็นวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษที่ใช้แทนในการป้องกันโรคฝีดาษวานร มีประสิทธิภาพสูงถึง 80-85% ในการป้องกันการติดเชื้อ
  • การฉีดวัคซีนให้กลุ่มเสี่ยงจะช่วยลดความเสี่ยงในการแพร่ระบาดของเชื้อไปยังชุมชนที่กว้างขึ้น
• การป้องกันเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง
  • กลุ่มเสี่ยงที่ได้รับการพิจารณาให้ฉีดวัคซีนก่อน ได้แก่:
  • บุคลากรทางการแพทย์และเจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ
  • ผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวี
  • ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• เสริมสร้างระบบสาธารณสุขในการควบคุมโรค
  • การได้รับวัคซีนช่วยเพิ่มความพร้อมในการรับมือกับการแพร่ระบาดของโรคในระดับประเทศ
  • ช่วยลดภาระงานของบุคลากรทางการแพทย์และป้องกันการสูญเสียทรัพยากรทางการแพทย์ในระยะยาว ความร่วมมือระดับอาเซียน
  • วัคซีนที่จัดหาโดยบรูไนผ่านโครงการอาเซียนเป็นตัวอย่างของความร่วมมือในระดับภูมิภาคที่ช่วยลดต้นทุนและเพิ่มการเข้าถึงวัคซีนสำหรับประเทศสมาชิก

ฉีดวัคซีนป้องกันฝีดาษวานรต้องเตรียมตัวอย่างไร?

เข้าใจเกี่ยวกับวัคซีน วัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคฝีดาษวานรในปัจจุบันคือวัคซีน Jynneos ซึ่งได้รับการพัฒนามาเพื่อป้องกันโรคฝีดาษ (Smallpox) โดยเฉพาะ แต่จากการวิจัยพบว่าสามารถนำมาใช้ป้องกันโรคฝีดาษวานรได้อย่างมีประสิทธิภาพถึง 80-85% วัคซีนนี้ถูกออกแบบมาให้ฉีด 2 เข็ม โดยมีระยะเวลาห่างกันประมาณ 28 วัน ซึ่งการฉีดวัคซีนดังกล่าวจะช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและช่วยควบคุมการแพร่ระบาดของโรคในชุมชนได้เป็นอย่างดี กลุ่มเป้าหมายหลักที่ควรได้รับวัคซีน ได้แก่ บุคลากรทางการแพทย์ เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการที่ทำงานเกี่ยวข้องกับเชื้อฝีดาษวานร รวมถึงผู้ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น ผู้อยู่ร่วมกับเอชไอวีหรือผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับวัคซีนนี้ อย่างถี่ถ้วนจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้มั่นใจว่าการฉีดวัคซีนจะเกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุด และปลอดภัยต่อทุกคนที่เข้ารับการฉีดวัคซีนนี้ การเตรียมตัวก่อนฉีดวัคซีน

• ตรวจสอบสุขภาพ
  • หากคุณมีอาการเจ็บป่วย เช่น ไข้หรือไอ ควรแจ้งแพทย์และเลื่อนการฉีดออกไป
  • แจ้งประวัติสุขภาพ เช่น:
  • โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง
  • การตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
  • การใช้ยากดภูมิคุ้มกัน เช่น ยาสเตียรอยด์
  • ประวัติการแพ้ยา วัคซีน หรือสารอื่น ๆ
• การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
  • ดื่มน้ำ: ดื่มน้ำมาก ๆ ก่อนฉีดวัคซีนเพื่อให้ร่างกายชุ่มชื้น
  • อาหาร: รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ให้ครบหมู่
  • หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์: งดดื่มแอลกอฮอล์ก่อนและหลังการฉีดวัคซีน 24-48 ชั่วโมง เพื่อไม่ให้รบกวนการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน
• เตรียมเอกสารที่จำเป็น
  • บัตรประชาชนหรือเอกสารที่เกี่ยวข้อง
  • ประวัติการฉีดวัคซีนก่อนหน้า หากมี

วันฉีดวัคซีน

• มาถึงตรงเวลา: ควรมาถึงสถานที่ฉีดวัคซีนล่วงหน้าอย่างน้อย 10-15 นาที
• ใส่เสื้อผ้าที่สะดวก: เสื้อที่แขนหลวมเพื่อความสะดวกในการฉีดที่ต้นแขน
• ฟังคำแนะนำ: รับฟังคำอธิบายจากเจ้าหน้าที่เกี่ยวกับวัคซีนและอาการที่อาจเกิดขึ้น
• สังเกตอาการ: หลังฉีดวัคซีน ควรรอสังเกตอาการในพื้นที่ 15-30 นาที เพื่อป้องกันอาการแพ้ที่อาจเกิดขึ้นทันที

การดูแลหลังฉีดวัคซีน

• อาการทั่วไปที่อาจพบ ได้แก่
  • เจ็บ บวม หรือแดงบริเวณที่ฉีด
  • มีไข้ต่ำ ๆ หรืออาการคล้ายไข้หวัด เช่น ปวดหัว อ่อนเพลีย
  • อาการเหล่านี้มักหายไปเองภายใน 1-3 วัน

• เมื่อใดควรพบแพทย์
  • อาการรุนแรง เช่น หายใจลำบาก มีผื่นทั่วร่างกาย หรือมีไข้สูงเกิน 38.5°C
  • บริเวณที่ฉีดวัคซีนมีอาการบวมแดงมากผิดปกติ

• คำแนะนำทั่วไป
  • หลีกเลี่ยงการออกกำลังกายหนักใน 24 ชั่วโมงแรก
  • อย่าเกาบริเวณที่ฉีดเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
  • ดื่มน้ำและพักผ่อนให้เพียงพอ

หาสถานบริการตรวจ HIV และ PrEP * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาตอนนี้ → 10

ความสำคัญของการจัดหา วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร

ปัจจุบัน โรคฝีดาษวานรได้กลับมาเป็นประเด็นสำคัญในระดับโลก เนื่องจากการแพร่ระบาดในบางพื้นที่ รวมถึงการพบผู้ป่วยในหลายประเทศ การจัดหาวัคซีนจึงมีบทบาทสำคัญในการป้องกันและควบคุมการระบาด การฉีดวัคซีนไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อในกลุ่มผู้มีความเสี่ยงสูง เช่น เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์และเจ้าหน้าที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง แต่ยังช่วยลดความเสี่ยงของการแพร่เชื้อไปยังประชากรทั่วไปอีกด้วย นายคารม พรพลกลาง รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า "วัคซีนจำนวน 2,220 โดสที่จัดหามานั้น จะนำมาใช้ฉีดให้กับกลุ่มเป้าหมายที่มีความเสี่ยงสูง เช่น เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานตามด่านศุลกากร และเจ้าหน้าที่ที่ต้องพบปะกับประชาชนจำนวนมาก นอกจากนี้ วัคซีนยังได้รับการอนุมัติให้ใช้ในกรณีฉุกเฉิน โดยการจัดหาวัคซีนครั้งนี้ใช้เงินงบประมาณที่เคยจัดซื้อวัคซีนป้องกันโควิด-19 ซึ่งยังคงเหลืออยู่จากการดำเนินงานที่ผ่านมา"

ความท้าทายในการจัดการ วัคซีนป้องกันฝีดาษวานร

การจัดหาวัคซีนในครั้งนี้ ประเทศไทยต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) ซึ่งรวมถึงการติดตามผลกระทบจากการฉีดวัคซีนและการรับผิดชอบต่อความเสียหายหรือผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น กระทรวงสาธารณสุขได้ยืนยันว่า จะมีการตรวจสอบและติดตามอาการของผู้ที่ได้รับวัคซีนอย่างใกล้ชิด เพื่อให้มั่นใจในความปลอดภัยและประสิทธิภาพของวัคซีน แม้ว่าการจัดหาวัคซีนจะเป็นก้าวสำคัญในการป้องกันโรค แต่ก็มีความท้าทายหลายประการที่ต้องเผชิญ ได้แก่:

• การกระจายวัคซีน: การกระจายวัคซีนให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ห่างไกลและพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดสูง
• ความเข้าใจของประชาชน: การให้ข้อมูลที่ถูกต้องเกี่ยวกับโรคฝีดาษวานรและวัคซีน เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดและความลังเลในการรับวัคซีน
• การเฝ้าระวังผลข้างเคียง: การตรวจสอบและรายงานผลข้างเคียงอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในวัคซีน

อ่านบทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

• คำแนะนำโรคฝีดาษวานร การเตรียมตัวก่อนบินเที่ยวต่างประเทศอย่างอุ่นใจ
• ฝีดาษวานร ต้องสังเกตอาการอย่างไร คู่มือการป้องกันตนเองจากโรคระบาด

บทสรุป การอนุมัติข้อตกลงในการจัดหาวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษวานรจำนวน 2,220 โดสครั้งนี้ ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงความตั้งใจของรัฐบาลไทยในการเฝ้าระวังและควบคุมการแพร่ระบาดของโรคฝีดาษวานร ซึ่งเป็นภัยสุขภาพที่อาจส่งผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้าง วัคซีนดังกล่าวจะช่วยเสริมสร้างความปลอดภัยให้กับเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานด่านหน้า รวมถึงกลุ่มประชากรที่มีความเสี่ยงสูง นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันการแพร่กระจายของโรคในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้การดำเนินงานครั้งนี้จะมีความท้าทายหลายประการ เช่น การจัดสรรวัคซีนให้ครอบคลุมกลุ่มเป้าหมาย การสร้างความเข้าใจและความเชื่อมั่นในประสิทธิภาพของวัคซีน และการบริหารจัดการวัคซีนในระดับประเทศ แต่ด้วยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานสาธารณสุข องค์กรระดับภูมิภาค และประชาชน ประเทศไทยจะสามารถสร้างระบบป้องกันโรคที่แข็งแกร่งและยั่งยืนได้ในอนาคต ความพยายามนี้ไม่เพียงแค่ตอบสนองต่อความจำเป็นในปัจจุบัน แต่ยังเป็นการวางรากฐานที่มั่นคงเพื่อเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือกับปัญหาสุขภาพใหม่ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนไทยให้ดียิ่งขึ้นอย่างยั่งยืน อ้างอิงข้อมูลจาก: ครม.เห็นชอบ ข้อตกลงจัดหาวัคซีนป้องกันฝีดาษลิง 2,220 โดส จ่อฉีดจนท. ด่านศุลกากร

• matichon.co.th/politics/news_4948495

ไทยรับเงื่อนไขจัดหาวัคซีนป้องกันฝีดาษวานร 2,220 โดส จากบรูไน

• infoquest.co.th/2024/452666

ร่างหนังสือข้อตกลงสำหรับการจัดหาวัคซีนป้องกันการติดเชื้อโรคฝีดาษวานร

• resolution.soc.go.th/PDF_UPLOAD/2567/P_412485_9.pdf

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. CDC: Mpox Vaccine Considerations เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. WHO: Mpox fact sheet เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
3. CDC: About Mpox เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569