โรคฝีดาษลิง (Monkeypox) คืออะไร อาการ วิธีการรักษา และการป้องกัน

โรคฝีดาษลิง | Mpox หรือไข้ทรพิษลิง เกิดจากไวรัส Othopoxvirus ซึ่งอยู่ในตระกูลเดียวกันกับเชื้อไวรัสโรคฝีดาษ หรือไข้ทรพิษ พบในสัตว์ตระกูลลิง และสัตว์ฟันแทะ เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน และติดจากคนสู่คนได้ ซึ่งพบโรคนี้ครั้งแรกจากลิงในห้องทดลอง จึงเรียกว่า "ฝีดาษลิง" แบ่งออกเป็น 2 สายพันธุ์หลัก คือ

• สายพันธุ์ Congo Basin พบอัตราการเสียชีวิต 10%
• สายพันธุ์ West African พบอัตราการเสียชีวิต 1%

ฝีดาษลิง มีลักษณะอาการแบบไหนบ้าง?

ฝีดาษลิงเมื่อเข้าสู่ร่างกายจะมีระยะฟักตัวประมาณ 1 - 2 สัปดาห์

1. โดยอาการเริ่มแรก มีไข้ ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดหลัง ต่อมน้ำเหลืองโต หนาวสั่น อ่อนเพลีย
2. จากนั้นประมาณ 1-3 วัน จะมีผื่นขึ้นบริเวณแขนขา และอาจจะเกิดบนหน้า และลำตัวได้ด้วย
3. ผื่นจะกลายเป็นตุ่มหนอง ในระยะสุดท้ายตุ่มหนองจะเป็นสะเก็ดแล้วหลุดออกมา
4. อาการป่วยจะประมาณ 2-4 สัปดาห์ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะหายจากโรคเองได้
5. โดยอาการรุนแรงมักพบในกลุ่มเด็ก

ตรวจความพร้อมก่อนรับ PrEP * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ตรวจความพร้อม → 08

โรคฝีดาษลิงติดต่อกันได้อย่างไร?

เราสามารถติดโรคนี้ได้จากสัตว์ที่ติดเชื้อได้ ทั้งจากการที่ถูกสัตว์นั้นกัด หรือข่วน ส่วนการติดเชื้อจากคนสู่คน เกิดได้โดยการสัมผัสกันโดยตรง หรือจับเสื้อผ้าที่นอน ที่ปนเปื้อนเชื้อ ไวรัสจะเข้าสู่ร่างกาย ผ่านรอยแผลบนผิวหนัง หรือระบบทางเดินหายใจ หรือเนื้อเยื่อที่มีเมือก เช่น ดวงตา จมูก ปาก แต่ทั้งนี้จากการระบาดที่พบช่วงหลังนี้ ทำให้ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านเชื่อว่า การมีเพศสัมพันธ์ ก็มีโอกาสที่จะแพร่เชื้อได้

การวินิจฉัย ฝีดาษลิง

แพทย์เฉพาะทางจะพิจารณาจากอาการเป็นหลัก โดยเฉพาะอาการมีไข้พร้อมกับตุ่มน้ำใส คือสัญญาณชัดเจนของโรคฝีดาษลิง โดยจะทำการตรวจหาสารพันธุกรรม Real – Time PCR โดยระยะเวลาการตรวจอยู่ที่ 24 – 48 ชั่วโมง และการตรวจลำดับนิวคลิโอไทด์ด้วยเทคนิค DNA Sequencing ที่ใช้ระยะเวลาการตรวจ 4 – 7 วัน

ฝีดาษลิงป้องกันได้อย่างไร?

• สวมหน้ากากอนามัย
• รับประทานอาหารที่ปรุงสุก
• หมั่นล้างมือด้วยสบู่/เจลแอลกอฮอล์
• หลีกเลี่ยงการใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ตระกูลลิง สัตว์ตระกูลฟันแทะ
• ฉีดวัคซีนทรพิษ ซึ่งสามารถป้องกันโรคฝีดาษลิงได้ถึง 85%
• หลีกเลี่ยงการสัมผัสโดยจตรงกับผู้ป่วยฝีดาษลิง หรือผู้ที่มี ตุ่ม ผื่น ขึ้นตามตัว
• หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับคนที่ไม่รู้จัก แม้การใส่ถุงยางอนามัยจะป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ แต่ไม่สามารถป้องกันฝีดาษลิงได้ เพราะการสัมผัสชิดเนื้อแนบเนื้อก็สามารถติดเชื้อได้

หาสถานบริการตรวจ HIV และ PrEP * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาตอนนี้ → 10

การรักษา ฝีดาษลิง

ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาที่จำเพาะเจาะจงสำหรับฝีดาษลิง โดยทั่วไปแล้ว ผู้ป่วยจะสามารถหายจากโรคได้เอง ในระยะเวลาประมาณ 2-4 สัปดาห์ ในกรณีที่เป็นกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือมีโรคประจำตัว จะมีการรักษาโดยใช้ยา Tecovirimat Cidofovir Brincidofovir ซึ่งเป็นยากลุ่มเดียวกันกับที่ใช้รักษาโรคไข้ทรพิษ

คำถามที่พบบ่อย

ฝีดาษลิงรักษาหายไหม?

• ฝีดาษลิงสามารถรักษให้หายได้ ใช้ระยะเวลาประมาณ 2 – 4 สัปดาห์ ส่วนใหญ่จะหายจากโรคเองได้

ปลูกฝีมาแล้ว ป้องกันได้ไหม?

• การปลูกฝีเพื่อป้องกันฝีดาษคนในอดีต ช่วยลดโอกาสการเป็นโรคฝีดาษลิง ได้ถึง 85%

อ่านบทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• ไขทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับโรคฝีดาษลิง
• ฝีดาษลิงไทย ติดตามข่าวสาร สถิติผู้ป่วย

ขอบคุณข้อมูล: pptvhd36 ถึงแม้ว่าในปัจจุบัน ฝีดาษลิงในประเทศไทยจะยังไม่ได้มีการแพร่ระบาด แต่เราควรทำความรู้จักกับโรคนี้ไว้ เพื่อระมัดระวัง และป้องกันตนเองอยู่เสมอ ด้วยการล้างมือบ่อย ๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์ตระกูลลิง สัตว์ตระกูลฟันแทะ  รวมถึงการสวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่าง เพียงเท่านี้ก็จะทำให้คุณห่างไกลจากฝีดาษลิงในระดับนึงแล้ว

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. WHO: Mpox fact sheet เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. CDC: About Mpox เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569