ไวรัสตับอักเสบบี: การติดต่อ อาการ และวิธีป้องกัน

ไวรัสตับอักเสบบีติดต่อไหม ต้องแยกของกินหรือที่ทำงานหรือไม่?

HBV ถ่ายทอดได้จากเลือด เพศสัมพันธ์และช่วงคลอด ไม่ต้องแยกสำรับหรือหลีกเลี่ยงการกอด ให้ระวังของมีคมหรืออุปกรณ์ที่อาจปนเลือด ส่วนการกัดจนเป็นแผลหรือสัมผัสเลือดต้องประเมินตามเหตุ ไม่ใช้คำว่าน้ำลายตอบทุกสถานการณ์

ไม่มีตาเหลืองหรือ anti-HBs บวก แปลว่าไม่มี HBV แน่นอนไหม?

ไม่ได้ตัดสินจากสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ผู้มี HBV อาจไม่มีอาการ ต้องแปล HBsAg, anti-HBs และ total anti-HBc กับประวัติตามวัตถุประสงค์ ค่าตับปกติหรือ anti-HBs เพียงค่าเดียวไม่แทนการประเมินทุกกรณี

ตรวจ STI ใกล้บ้าน เพื่อดูแลได้เร็ว * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาบริการตรวจ → 01

ติด HBV แล้วต้องกินยาทุกคน และใช้ผลไวรัสต่ำหยุดยาเองได้ไหม?

ต้องประเมินปริมาณไวรัส การอักเสบ พังผืดตับ โรคร่วมและปัจจัยอื่น ไม่ใช่ทุกคนเริ่มยาเหมือนกัน ผลต่ำไม่เท่ากับกำจัดเชื้อหรือหยุดติดตามมะเร็งตับได้ การเปลี่ยนหรือหยุดยาต้องมีแผนกับผู้รักษา โดยเฉพาะหากมียากดภูมิร่วม

แหล่งข้อมูลสำหรับคำตอบเหล่านี้

• WHO: Hepatitis B
• CDC: Hepatitis B testing and diagnosis
• CDC: Hepatitis B basics

ไวรัสตับอักเสบบี (HBV) ทำให้เกิดการติดเชื้อเฉียบพลันหรือเรื้อรังได้ บางคนไม่มีอาการจึงต้องประเมินด้วยการตรวจที่เหมาะสม การป้องกันด้วยวัคซีนและการดูแลต่อเนื่องมีความสำคัญ ไม่ใช้ตัวเลขความชุกที่ไม่ระบุปีมาคาดเดาความเสี่ยงหรือวินิจฉัยรายบุคคล

ประเมินเลือดและช่องทางสัมผัสจริง

HBV ถ่ายทอดได้จากเลือด อุปกรณ์ฉีดปนเปื้อน เพศสัมพันธ์และช่วงคลอด การกินข้าว กอดหรือทำงานร่วมกันไม่ใช่ช่องทางทั่วไป ไม่ใช้มีดโกน แปรงสีฟันหรือของมีคมที่อาจปนเลือดร่วมกัน หากถูกกัดจนเป็นแผล เข็มตำหรือเลือดเข้าตาให้ประเมินโดยเร็วพร้อมประวัติวัคซีน ไม่รออาการ

มีหรือไม่มีอาการก็อาจต้องประเมิน HBV

การติดเชื้ออาจไม่มีอาการ หรือมีอ่อนเพลีย เบื่ออาหาร คลื่นไส้ ปวดท้อง ปัสสาวะเข้มหรือตาเหลือง อาการเหล่านี้ไม่จำเพาะต่อ HBV การติดเชื้อเรื้อรังต้องติดตามแม้รู้สึกปกติ ไม่สรุปจากอาการว่าหายแล้วหรือไม่ถ่ายทอด หากซึม สับสน อาเจียนรุนแรงหรืออาการหนักให้รับการดูแลเร่งด่วน

การสังเกตอาการไม่ใช่การวินิจฉัย HBV

ผู้ไม่มีอาการอาจมีเชื้อ และอาการเหลืองเกิดจากหลายสาเหตุ ผู้รักษาเลือก HBsAg, anti-HBs และ total anti-HBc ตามคำถาม พร้อมพิจารณาตรวจไวรัสและสุขภาพตับ ไม่ใช้ anti-HBs บวกค่าเดียวรับรองว่าไม่ถ่ายทอดหรือไม่ติดซ้ำได้ทุกสถานการณ์

มีความเสี่ยงหรืออาการ? ตรวจ STI ได้ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ หาสถานที่ตรวจ → 02

ประเมินความเสี่ยงตับแข็งและมะเร็งตับเป็นรายบุคคล

การติดเชื้อเรื้อรังอาจนำไปสู่ตับแข็ง ตับวายหรือมะเร็งตับ แต่ไม่เกิดเหมือนกันทุกคน การกดไวรัสช่วยลดความเสี่ยงโดยไม่ทำให้หมดความเสี่ยงทั้งหมด ผู้เข้าเกณฑ์ยังต้องเฝ้าระวังตามแผน หากซึม สับสน อาเจียนเป็นเลือดหรืออาการหนักให้ดูแลเร่งด่วน

เลือกยาและติดตามตามสุขภาพตับ ไม่ใช้จุดหยุดเดียวกับทุกคน

ผู้รักษาประเมินข้อบ่งใช้จากไวรัส การอักเสบ พังผืด โรคร่วมและยาอื่น ยารับประทานที่ใช้กด HBV หรือยาฉีดในผู้เหมาะสมมีข้อจำกัดต่างกัน ไม่เลือกจากตารางผลข้างเคียงทั่วไป และไม่ใช้ผล HBeAg หรือ HBsAg ค่าเดียวสั่งหยุดยาเอง

หากต้องใช้ยากดภูมิ เคมีบำบัด หรือเปลี่ยนยาที่ออกฤทธิ์ต่อ HBV ให้แจ้งประวัติ เพราะอาจต้องป้องกันการกลับกำเริบ ผลไวรัสต่ำไม่ใช่หลักฐานว่าหายขาดหรือไม่ต้องติดตามตับ

การดูแลตนเองเมื่อติด เชื้อไวรัสตับอักเสบบี

1. ควรพักผ่อนนอนหลับให้พอเพียง
2. ออกกำลังกายแบบเบาๆ ได้ แต่ไม่ควรหักโหม
3. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง อาหารประเภทเนื้อสัตว์รมควัน อาหารปิ้งย่างจนไหม้เกรียม
4. งดการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
5. ไปพบแพทย์ตามนัดหมาย เพื่อตรวจเลือดเป็นประจำ
6. สวมถุงยางอนามัยเมื่อมีเพศสัมพันธ์
7. งดบริจาคโลหิต จนกว่าจะได้รับคำแนะนำจากแพทย์ว่าบริจาคได้

ประเมินวัคซีนและการป้องกันหลังสัมผัส

วัคซีนป้องกัน HBV ไม่ใช่ยารักษาผู้ที่มีเชื้ออยู่ ตารางขึ้นกับผลิตภัณฑ์และสุขภาพ หลังสัมผัสอาจต้องวัคซีนหรือภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปตามประวัติ ให้ประเมินทันที ไม่ใช้การดูแลสุขภาพทั่วไปหรือการไม่เครียดแทนวัคซีนและการป้องกันเลือด

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. WHO: Hepatitis B fact sheet เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569