ประเทศไทยผ่านกฎหมายสมรสเท่าเทียม มอบสิทธิพื้นฐานแก่คู่รัก LGBTQ+

อยากป้องกัน HIV ด้วย PrEP? * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ เช็กได้ที่นี่ → 06

การแก้ไขดังกล่าวมีจำนวน 68 บทความ โดยสามารถสรุปได้เป็น 3 ประเด็นหลัก ดังนี้

คณะกรรมาธิการวิสามัญพบว่าถ้อยคำในร่างกฎหมายฉบับเดิมไม่สอดคล้องกับบริบททางสังคมในปัจจุบัน ดังนั้นจึงได้ปรับแก้ถ้อยคำเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ

คณะกรรมาธิการวิสามัญเสนอให้กำหนดอายุขั้นต่ำในการหมั้นหมายและสมรสไว้ที่ 18 ปี เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ที่หมั้นหรือสมรสจะไม่ถือว่าเป็นเด็ก และเพื่อให้สอดคล้องกับกฎหมายภายในประเทศที่เกี่ยวข้องกับเด็ก รวมถึงหลักการคุ้มครองสิทธิเด็กและการป้องกันการสมรสในวัยเด็ก

การแก้ไขกฎหมายครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศอื่น ๆ ที่ประเทศไทยเป็นภาคี

ที่ประชุมได้ดำเนินการพิจารณาร่างกฎหมายความเท่าเทียมในการสมรสในวาระที่สองและสาม ซึ่งผลการลงมติจะเป็นตัวชี้วัดว่าร่างกฎหมายนี้จะผ่านเป็นกฎหมายหรือไม่ คณะกรรมาธิการได้เพิ่มบทบัญญัติใหม่เพื่อระบุให้ชัดเจนว่า คู่สมรสที่สร้างครอบครัวภายใต้กฎหมายนี้จะมีสิทธิ หน้าที่ และสถานะทางกฎหมายตามกฎหมายอื่น ๆ ที่ระบุไว้สำหรับ “สามีและภรรยา” หรือ “สามีภรรยาทันที” ซึ่งจะช่วยลดภาระของหน่วยงานต่าง ๆ ในการตรวจสอบและแก้ไขกฎหมายที่มีอยู่ อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่มีกฎหมายใดระบุสิทธิ หน้าที่ สถานะทางกฎหมาย หรือประเด็นอื่น ๆ เกี่ยวกับสามีภรรยาแตกต่างออกไป หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องยังคงต้องดำเนินการตรวจสอบกฎหมายนั้นให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนดตามร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้

กฎหมายสมรสเพศเดียวกันปกป้องการเลือกปฏิบัติสำหรับชุมชนความหลากหลายทางเพศ

นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยังได้เสนอให้หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องพิจารณาปรับปรุงกฎหมายในส่วนที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่ของตนให้สอดคล้องกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมจากกฎหมายฉบับนี้ “กฎหมายฉบับนี้ถูกแก้ไขเพื่อทุกคนในประเทศไทย เพราะหลังจากที่วาระที่ 1 ผ่านไป เราได้ฟังความคิดเห็นจากทุกฝ่ายและพิจารณาอย่างรอบคอบ ยืนยันว่าเพศชายและเพศหญิงโดยทั่วไปจะไม่ได้สูญเสียสิทธิใด ๆ สิทธิทางกฎหมายยังคงเหมือนเดิมในทุกด้าน” นายดนุพรกล่าว นายดนุพรกล่าวต่อไปว่า กฎหมายฉบับนี้จะช่วยปกป้องกลุ่มคนที่อาจเรียกว่า LGBTQ+, ชายข้ามเพศ และหญิงข้ามเพศ โดยจะได้รับสิทธิเดียวกันในการดูแลทางการแพทย์ การลดหย่อนภาษี และการชำระภาษีเหมือนคู่รักต่างเพศ นอกจากนี้ยังมีสิทธิในการยินยอมในการรักษาพยาบาล ซึ่งสิทธิที่พวกเขาไม่เคยมีมาก่อน ดังนั้น การแก้ไขกฎหมายนี้จึงเป็นวิธีการคืนสิทธิให้กับพวกเขา ในระหว่างการหาเสียงเลือกตั้ง พรรคการเมืองทุกพรรคต่างพูดว่า จะทำให้สังคมนี้เป็นสังคมที่เท่าเทียมและลดความเหลื่อมล้ำในประเทศ กฎหมายฉบับนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของความเท่าเทียม “เราเข้าใจดีว่า กฎหมายฉบับนี้ไม่ใช่การรักษาทุกปัญหาของสังคม แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ในการสร้างความเท่าเทียมในสังคม วันนี้ ผมขอให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านร่วมกันสร้างประวัติศาสตร์ให้กับประเทศไทย เราจะเป็นประเทศที่สามในเอเชียที่มีกฎหมายความเท่าเทียมในการสมรส และจะเป็นประเทศแรกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเราจะภาคภูมิใจในเวทีโลกว่า วันนี้ประเทศไทยเห็นความสำคัญของความไม่เท่าเทียมในสังคมและความไม่เท่าเทียมทางเพศ”

ประเด็นหลักของกฎหมายความเท่าเทียมในการสมรส

• บุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปสามารถจดทะเบียนสมรสได้
• กฎหมายอนุญาตให้คู่รักเพศเดียวกันหมั้นหมายและสมรสได้
• คู่สมรสความหลากหลายทางเพศ จะมีสิทธิและหน้าที่เหมือนกับคู่สมรสต่างเพศ รวมถึงสิทธิในทรัพย์สิน สิทธิในการสืบทอดมรดก และสิทธิในการรับบุตร

หลังจากนั้นที่ประชุมได้เปิดโอกาสให้สมาชิกแสดงความคิดเห็นและพิจารณาบทบัญญัติของกฎหมายทีละข้อ คณะกรรมาธิการวิสามัญส่วนใหญ่ซึ่งมาจากภาคประชาสังคมได้เสนอให้เพิ่มคำว่า “ผู้ปกครองลำดับแรก” (ที่ทำหน้าที่เป็นพ่อแม่) ในร่างกฎหมายเพื่อทดแทนคำว่า “พ่อ” และ “แม่” เพื่อความเป็นกลางและรองรับความหลากหลายของครอบครัวเพศเดียวกัน อย่างไรก็ตาม คณะกรรมาธิการวิสามัญส่วนใหญ่ชี้แจงว่า คำว่า “ผู้ปกครองลำดับแรก” เป็นคำใหม่ที่ไม่เคยมีการนิยามในกฎหมายใดมาก่อน และอาจส่งผลกระทบต่อการบังคับใช้กฎหมาย โดยมีความกังวลว่าอาจจะกระทบต่อการบังคับใช้กฎหมายในประเทศทั้งหมด ที่ประชุมจึงลงมติเห็นชอบร่างกฎหมายดังกล่าวด้วยคะแนนเสียงข้างมาก

วางแผนตรวจ HIV และรับ PrEP ได้ง่ายขึ้น * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ค้นหาคลินิก → 04

ปฏิกิริยาจากชุมชนความหลากหลายทางเพศ

“นี่คือความฝันที่เป็นจริง เราต่อสู้เพื่อสิ่งนี้มานานมากแล้ว” นักกิจกรรม LGBTQ+ คนหนึ่งกล่าว “นี่คือชัยชนะของความรักและความเท่าเทียม” นักกิจกรรมอีกคนกล่าว “เรายังไม่เท่าเทียมกันอย่างเต็มที่ แต่ก้าวนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในทิศทางที่ถูกต้อง” นักกิจกรรมคนที่สามกล่าว

การผ่านกฎหมายความเท่าเทียมในการสมรสเป็นช่วงเวลาประวัติศาสตร์สำหรับสิทธิของชุมชน ความหลากหลายทางเพศในประเทศไทย นี่เป็นก้าวสำคัญในการบรรลุความเท่าเทียมและการยอมรับบุคคลความหลากหลายทางเพศ ในประเทศ อย่างไรก็ตาม ยังมีงานที่ต้องทำอยู่ นักรณรงค์  ยังคงผลักดันให้มีการปฏิรูปกฎหมายและการยอมรับในสังคมที่มากขึ้น พวกเขาหวังว่ากฎหมายความเท่าเทียมในการสมรสจะเป็นแรงขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมไทยในวงกว้าง

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. ราชกิจจานุเบกษา: พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (สมรสเท่าเทียม) เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. OHCHR: LGBT rights fact sheet เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569