HIV และ PrEP พื้นฐานและประโยชน์

PrEP (pre-exposure prophylaxis) คือยาป้องกัน HIV สำหรับผู้ที่ยังไม่มี HIV โดยต้องใช้ตามแผนที่เหมาะกับชนิดยาและสถานการณ์ของแต่ละคน เมื่อใช้ตามคำสั่งอย่างสม่ำเสมอ PrEP ลดโอกาสรับ HIV จากเพศสัมพันธ์ได้ประมาณ 99% และลดความเสี่ยงจากการใช้ยาแบบฉีดได้อย่างน้อยประมาณ 74% แต่ PrEP ไม่ป้องกันการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ชนิดอื่นและไม่ป้องกันการตั้งครรภ์

HIV ติดต่อได้อย่างไร?

HIV ติดต่อเมื่อเลือด น้ำอสุจิรวมถึงน้ำหล่อลื่นก่อนหลั่ง สารคัดหลั่งช่องคลอดหรือทวารหนัก หรือน้ำนมแม่ที่มีไวรัสในระดับถ่ายทอดได้เข้าสู่เยื่อบุ เนื้อเยื่อที่มีบาดแผล หรือกระแสเลือด เส้นทางสำคัญคือเพศสัมพันธ์ทางทวารหนักหรือช่องคลอด การใช้อุปกรณ์ฉีดยาร่วมกัน และการถ่ายทอดระหว่างตั้งครรภ์ คลอด หรือให้นม HIV ไม่ติดต่อจากการกอด จับมือ ใช้ภาชนะหรือห้องน้ำร่วมกัน หรือจากยุงกัด

ค้นหาสถานบริการ PrEP ที่เหมาะกับคุณ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ ดูบริการ PrEP → 03

PrEP ทำงานอย่างไร?

ยา PrEP ทำให้มียาต้านไวรัสอยู่ในร่างกายในระดับที่ช่วยหยุด HIV ไม่ให้ตั้งหลักหลังการสัมผัส ปัจจุบันมีทั้งยาเม็ดและยาฉีดออกฤทธิ์ยาวในบางประเทศ สูตรที่เหมาะสมขึ้นกับเพศสัมพันธ์ที่มี ความถี่ ความสามารถในการใช้ยาต่อเนื่อง การทำงานของไต ภาวะไวรัสตับอักเสบบี และความพร้อมของบริการ

ก่อนเริ่มและระหว่างใช้ PrEP

• ต้องยืนยันว่าไม่มี HIV ก่อนเริ่ม และตรวจซ้ำตามนัด
• ตรวจไตและไวรัสตับอักเสบบีเมื่อใช้สูตรยาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงตรวจ STI ตามความเหมาะสม
• แจ้งผู้ให้บริการหากมีอาการคล้ายการติด HIV ระยะแรกหรือขาดยา/ฉีดช้ากว่ากำหนด
• ไม่หยุดยาเอง โดยเฉพาะผู้ที่มีไวรัสตับอักเสบบี เพราะอาจต้องติดตามตับหลังหยุดยา

วางแผนรับ PrEP กับผู้ให้บริการ * ราคาและบริการฟรีขึ้นอยู่กับแต่ละสถานบริการ กรุณาตรวจสอบรายละเอียดก่อนรับบริการ เริ่มค้นหาคลินิก → 04

PrEP ไม่ป้องกันอะไร?

PrEP ป้องกันเฉพาะ HIV จึงไม่ป้องกันหนองใน หนองในเทียม ซิฟิลิส เริม HPV หรือ STI อื่น ถุงยางอนามัยและแผ่นยางอนามัยช่วยลดความเสี่ยงของ STI หลายชนิด การตรวจเป็นระยะทำให้พบและรักษาได้เร็ว หากเหตุการณ์ที่อาจสัมผัส HIV เกิดขึ้นแล้วและยังไม่เกิน 72 ชั่วโมง ควรขอประเมิน PEP ทันทีแทนการเริ่ม PrEP เอง

แหล่งอ้างอิงที่ตรวจสอบแล้ว

ตรวจสอบลิงก์และความเกี่ยวข้องกับประเด็นหลักของบทความเมื่อ 13 สิงหาคม 2569 แหล่งอ้างอิงเหล่านี้รองรับเฉพาะขอบเขตที่ระบุในเอกสารต้นทาง และไม่ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์ กฎหมาย หรือบริการเฉพาะบุคคล

1. CDC: Clinical Guidance for PrEP เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569
2. WHO: HIV and AIDS fact sheet เข้าถึงเมื่อ 13 สิงหาคม 2569