ยาเพร็พ (PrEP) คืออะไร

ยาเพร็พ (PrEP) คืออะไร

หลายคนอาจสงสัยว่า ยาเพร็พ (PrEP) คืออะไร จริงๆ แล้วยาเพร็พ คือ ยาต้านเชื้อไวรัสเอชไอวี ที่ใช้ในการป้องกันก่อนสัมผัสเชื้อ หรือก่อนมีความเสี่ยง เป็นตัวยาต้านเอชไอวีที่มีสองตัวยารวมอยู่ในเม็ดเดียว โดยยาเพร็พ ย่อมาจากคำว่า Pre-Exposure Prophylaxis โดยผู้ที่ใช้ยานี้จะต้องเป็นผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อเอชไอวีและมีโอกาสเสี่ยงต่อการสัมผัสโรค จากหลายๆ งานวิจัยพบว่า ยาเพร็พนี้สามารถป้องกันเราจากเชื้อเอชไอวีได้มากกว่า 95% หากคุณทานยาเป็นประจำสม่ำเสมอ

ยาเพร็พ (PrEP) คืออะไร

ยาเพร็พ (PrEP) เหมาะกับใครบ้าง

  •  กลุ่มชายรักชาย สาวประเภทสอง หรือกลุ่มรักร่วมเพศ ที่มีความเสี่ยงต่อเชื้อไวรัสเอชไอวี ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก
  •  กลุ่มผู้ใช้เข็มฉีดยา สำหรับสารเสพติดโดยใช้เข็มร่วมกับผู้อื่น
  •  บุคลากรทางการแพทย์ที่สัมผัสเชื้อ เช่น เกิดจากอุบัติเหตุของมีคมทิ่มตำ เช่น เข็มฉีดยาตำ เศษแก้วบาด โดนมีดผ่าตัด หรือผู้ที่มีบาดแผลทางร่างกายแล้วสัมผัสโดนสารคัดหลั่งของผู้อื่น เช่น เลือด น้ำอสุจิ น้ำเหลืองที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ เป็นต้น
  • คนที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ตั้งใจ หรือมีคู่นอนหลายคน และไม่แน่ใจว่าอีกฝ่ายติดเชื้อหรือไม่ ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด หรือทางทวารหนัก
  • ผู้ที่ใช้ถุงยางอนามัยเพียงบางครั้ง หรือผู้ที่ไม่ใช้ถุงยางอนามัยเลย
  • ในคู่ที่มีผลเลือดต่าง เช่น แฟนของคุณมีเชื้อเอชไอวี คุณจึงควรทานยาเพร็พเพื่อป้องกัน เป็นต้น
  • บุคคลที่มีอาชีพบริการทางเพศ มีโอกาสเสี่ยงสูงเพราะเปลี่ยนคู่นอนบ่อย และไม่อาจรู้ได้ว่าใครมีเชื้อ
  • ผู้ที่เคยทานยาต้านไวรัสฉุกเฉิน หรือยาเป็ป (PEP) มากกว่าหนึ่งครั้งภายในปีนั้น
  • ผู้ที่เคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น ซิฟิลิส เริม หนองในแท้ หนองในเทียม หูด เป็นต้น

ถาม-ตอบเกี่ยวกับยาเพร็พ (PrEP)

➤ จะทานยาเพร็พ ต้องทำอย่างไร

หากคุณมีพฤติกรรมเสี่ยงบ่อยครั้ง หรือเข้าค่ายที่กล่าวมาข้างต้น ก่อนจะเริ่มทานยาเพร็พ คุณควรปรึกษาแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ในสถานพยาบาลใกล้บ้านที่ให้บริการด้านนี้โดยเฉพาะ เพื่อทำการตรวจเลือดหาเชื้อเอชไอวีเสียก่อน ผู้ที่จะทานยาเพร็พได้จะต้องเป็นผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อเท่านั้น และต้องตรวจการทำงานของตับและไตด้วยว่า คุณจะสามารถทานยาเพร็พนี้ทุกวันได้หรือไม่ อีกทั้งยังควรรับคำปรึกษาจากแพทย์เพื่ออธิบายการทำงานของยาเพร็พและวิธีการทานยาเพร็พที่ถูกต้องด้วย

➤ ยาเพร็พ กินตอนไหน

ยาเพร็พ ควรรับประทานอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกวัน วันละ 1 เม็ด และควรทานยาเพร็พให้ตรงต่อเวลา เพื่อช่วยให้ตัวยาออกฤทธิ์อย่างมีประสิทธิภาพ และควรใช้ร่วมกับถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ เพราะถึงแม้ยาเพร็พจะสามารถป้องกันเชื้อเอชไอวีได้ แต่ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ได้ เช่น โรคซิฟิลิส โรคเริม โรคหนองใน เป็นต้น

➤ ผลข้างเคียง ของการกินยาเพร็พ

ผลข้างเคียงของการทานยาเพร็พ อาจปรากฏให้เห็นอยู่บ้าง แต่ก็ไม่ได้แสดงอาการทุกคน ในช่วงแรกที่เริ่มทานยาบางคนมีอาการเวียนหัว คลื่นไส้ อาเจียน หรือปวดหัวอยู่บ้าง ประมาณ 1-3 สัปดาห์ซึ่งเป็นปกติของการใช้ยาเพร็พใหม่ๆ ในระหว่างที่คุณทานยาเพร็พจะต้องมีการตรวจเลือดและเช็คร่างกายกับแพทย์เป็นประจำทุกๆ 3 เดือน หากคุณมีอาการผิดปกติใดๆ เกิดขึ้นก็ควรรีบปรึกษาแพทย์

➤ ลืมกินยาเพร็พ ต้องทำอย่างไร

การทานยาเพร็พให้ตรงต่อเวลาถือเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ใช้ยานี้พึงปฏิบัติอย่างเคร่งครัด แต่หากคุณลืมทานยาเพร็พเมื่อใด ให้ทานทันทีตอนที่คุณนึกขึ้นได้ และทานยาเวลาเดิมในวันถัดไป อาจเลือกใช้วิธีตั้งเตือนในโทรศัพท์มือถือ หรือวางกระปุกยาไว้ในที่ๆ คุณสังเกตเห็นได้ชัด เพื่อที่จะได้ไม่ลืมทานยานั่นเอง หากลืมทานยาบ่อยครั้ง ขาดยาหรือทานยาช้ากว่าปกติหลายครั้ง ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยง

หยุดทานยาเพร็พได้ไหม

➤ จำเป็นต้องกินยาเพร็พ (PrEP) ไปตลอดชีวิตหรือไม่

หากคุณไม่มีพฤติกรรมเสี่ยงต่อเชื้อเอชไอวี ก็สามารถหยุดการทานยาเพร็พได้ โดยก่อนที่จะหยุดทานยาควรกลับไปพบแพทย์ เพื่อทำการตรวจเลือดและตรวจเช็คอีกครั้ง แต่หากมีโอกาสเสี่ยงติดเชื้อเอชไอวีอีก ก็สามารถกลับมาทานยาเพร็พอีกครั้งได้ด้วยเช่นกัน

➤ ยาเพร็พ ขายที่ไหน ราคาเท่าไหร่

ในปัจจุบันยาเพร็พ (PrEP) เริ่มเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายมากขึ้น องค์กรและสถานพยาบาลหลายภาคส่วน ก็รณรงค์และสนับสนุนให้กลุ่มที่มีความเสี่ยง หันมาสนใจในการทานยาเพร็พ (PrEP) มากขึ้น เพื่อช่วยลดอัตราผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ มีการให้บริการยาเพร็พ (PrEP) ฟรี อีกทั้งยังมีแนวโน้มที่ยานี้จะเข้าสู่หลักประกันสุขภาพแห่งชาติอีกด้วย หากคุณต้องการทานยาเพร็พหรือค้นหาสถานบริการที่มียาเพร็พคลิกที่นี่

ข้อควรรู้เกี่ยวกับเพร็พ

ประโยชน์ของการทานยาเพร็พ (PrEP)

  • ยาเพร็พ หากทานต่อเนื่องสม่ำเสมอทุกวัน และไม่ลืมที่จะใช้ร่วมกับถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ จะสามารถป้องกันเชื้อเอชไอวีได้เกือบ 100% เลยทีเดียว
  • ยาเพร็พ ช่วยให้ความสัมพันธ์ของคุณกับแฟนดีขึ้น สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันได้ ในกรณีที่แฟนของคุณมีเชื้อเอชไอวี ก็สามารถมีเพศสัมพันธ์ได้เหมือนคู่รักปกติทั่วไป
  • บริการฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย ในสถานพยาบาลหรือหน่วยงานที่ร่วมโครงการ สามารถค้นหาเพิ่มเติมที่นี่

ชมคลิปเพิ่มเติมเกี่ยวกับยาเพร็พ (PrEP)

สรุป ข้อควรรู้เกี่ยวกับยาเพร็พ (PrEP)

  • ยาเพร็พ ใช้สำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อเอชไอวี หรือมีผลเลือดลบ (-) เท่านั้น
  • ยาเพร็พ ใช้สำหรับการป้องกันเอชไอวี ไม่ใช่วิธีการรักษา
  • ยาเพร็พ ทานง่ายแค่วันละเม็ด และยังมีความปลอดภัยเป็นอย่างมาก
  • ยาเพร็พ สามารถป้องกันเอชไอวีได้ แต่ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ
  • ยาเพร็พ ไม่จำเป็นต้องทานตลอดชีวิต สามารถใช้เฉพาะในช่วงที่มีความเสี่ยงสูงได้
  • ยาเพร็พ ควรใช้คู่กับถุงยางอนามัยทุกครั้ง เพื่อเพิ่มความมั่นใจในการป้องกันทั้งเชื้อไวรัสเอชไอวีและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
Share :